zalecenia

Poniższe zalecenia mają jedynie charakter doradczy i za punkt odniesienia biorą typowego pacjenta, wobec którego należy zastosować mniej czy bardziej długotrwałe leczenie steroidami miejscowymi, a mianowicie pacjenta cierpiącego na przewlekły wyprysk.

Zasady leczenia nie różnią się drastycznie od zasad leczenia innych przewlekłych zapalnych chorób skórnych, jak np. łuszczycy.

W przypadku poszczególnych konkretnych i specyficznych chorób, na przykład lichen ruber (liszaja czerwonego), może jednak okazać się konieczne odejście od ogólnych zasad i leczenie bardziej agresywne, niż zalecane poniżej.

Zalecenia

Siła działania steroidów miejscowych powinna w idealnym przypadku zawsze być najniższą ze skutecznych.
Jeśli na przykład uzyska się dobry efekt i opanuje objawy silnym steroidem miejscowym, lecz przy próbie wycofania nastąpi szybkie zaostrzenie choroby, należy zmienić preparat na inny o średniej mocy i obserwować, czy opanuje i utrzyma objawy pod kontrolą.
Bardzo silne steroidy miejscowe najlepiej jest stosować na powierzchnie dłoni, podeszew stóp oraz owłosionej skóry głowy, a stosowanie w innych miejscach powinno być tylko krótkotrwałe, jednak nigdy nie należy stosować na twarzy, okolicach wyprzeniowych ani u dzieci.
Silne steroidy miejscowe wybiera się często jako leczenie pierwszego rzutu na znane okolice schorzeń, takie jak ręce i podudzia. Ich również nie należy nigdy stosować na twarz ani okolice wyprzeniowe, a tylko przez krótki czas u starszych dzieci.
Steroidy miejscowe o średniej sile działania są całkiem pewne jeśli chodzi o zastosowanie u dorosłych, choć w najbardziej wrażliwych miejscach należy wypróbować steroidy słabe. Można je stosować u dzieci, lecz należy unikać dłuższego leczenia tych samych powierzchni, natomiast odradza się dłuższe stosowanie u całkiem małych dzieci.
Słabe steroidy nie są takie nieskuteczne, jak by się mogło wydawać w porównaniu do pozostałych, dlatego należy wypróbować, jak długiego okresu leczenia można oczekiwać.
Smarować należy możliwie jak najcieńszą warstwą i na wstępie zacząć od aplikacji 1 x dziennie.
Jedynie przy intensywnym świądzie lub nieprzekonywującym rezultacie, po kilku dniach należy zastosować leczenie tradycyjne smarując 2 x dziennie.
Preparaty złożone o działaniu przeciwbakteryjnym stosuje się jednak zawsze przynajmniej 2 x dziennie.
Z zasady stopniowe ograniczanie należy zacząć po 2-3 tygodniach smarując rzadziej lub steroidem miejscowym o niższej sile działania.
Aby uniknąć nawrotu-reaktywacji zaleca się 2-3 smarowania z 2-dniową przerwą przed ostatecznym odstawieniem.

Dawkowanie

Dorosła osoba z przewlekłą obustronną egzemą rąk powinna zgodnie z powyższymi wskazówkami stosować silny steroid miejscowy w dawce ok. 15 g w pierwszym miesiącu, a jako podtrzymanie ok. 4-6 g w kolejnym miesiącu, jeśli wykwity zostały opanowane; w przeciwnym wypadku ok. 10 g miesięcznie do opanowania objawów bardziej problematycznego wyprysku.
Dorosły z rozległym przewlekłym wypryskiem potrzebuje odpowiednio ok. 60-70 g w pierwszym miesiącu, a następnie 20-30 g miesięcznie.
Dziecko w wieku 3-5 lat ze stosunkowo rozległą i przewlekłą egzemą dziecięcą potrzebuje ok. 30 g słabego lub średniosilnego steroidu miejscowego w pierwszym miesiącu, a następnie 10-20 g miesięcznie do opanowania wyprysku.
Dziecko w pierwszym roku życia potrzebuje ok. połowy tej dawki.
W niektórych przypadkach, gdy wyprysk jest bardzo rozległy i nie można uniknąć, by otaczająca skóra nie została poddana częściowemu działaniu steroidu miejscowego, najprawdopodobniej powyższe dawki okażą się niewystarczające.
Jako że systemowe skutki uboczne zostały opisane dopiero przy zastosowaniu silnych steroidów miejscowych rzędu 30 g dziennie (10 g dziennie w przypadku niemowląt), należy uznać, iż wskaźnik terapeutyczny jest zadowalający.

Jeśli jednak okaże się, iż konieczna dawka steroidu miejscowego wydaje się problematycznie wysoka, należy w pierwszym rzędzie przekonać się, czy pacjent zrozumiał zasadę leczenia miejscowego (możliwie jak najcieńsza warstwa), a następnie, czy istnieje potrzeba terapii wspomagającej w formie inhibitorów kalcyneuryny, helioterapii lub ogólnoustrojowej immunosupresji.

Zamów biuletyn: