Biuletyn
PacjentLekarz

Tematy: Leczenie terapią fotodynamiczną
Ida-Marie Stender, lekarz specjalista  dermatolog, wenerolog, dr n med.
 
Dr Ida-Marie Stender prowadzi własną praktykę od roku 2000. Wcześniej Ida-Marie Stender była zatrudniona na oddziale dermatologicznym w szpitalach Rigshospitalet oraz Bispebjerg i przez wiele lat zajmowała się badaniami oraz pracą kliniczną związaną z terapią fotodynamiczną guzów skóry.
  
 

Terapia fotodynamiczna to w skrócie PDT i ten skrót będzie używany w dalszej części tekstu.
 
Co to jest terapia fotodynamiczna?
PDT to stosunkowo nowe nieinwazyjne leczenie najczęstszego raka skóry, jakim jest rak podstawnokomórkowy oraz faz wstępnych raka kolczystokomórkowego, tak zwanego rogowacenia słonecznego. PDT nie nadaje się do leczenia czerniaka złośliwego ani rozwiniętego raka kolczystokomórkowego.  
 
Pacjent poddawany leczeniu fototerapią w ramach terapii fotodynamicznej (PDT) PDT wykorzystuje reakcję chemiczną aktywowaną przez energię świetlną w celu selektywnego zniszczenia tkanki. Proces wymaga fotoczułej substancji w tkance oraz źródła światła wysyłającego fale o długości wychwytywanej przez substancję światłoczułą.
 
Leczenie stosuje się od wielu lat i ma ono udokumentowaną przez wiele kontrolowanych badań skuteczność. Na podstawie tych badań w styczniu 2007 roku wydano międzynarodowe wskazówki stosowania PDT. Dowiedz się więcej na temat międzynarodowych wskazówek na stronie www.medscape.com
 
Jak działa terapia fotodynamiczna?
Na obszar zajęty rakiem skóry lub zmianą przedrakową nakłada się krem zawierający substancję o nazwie kwas aminolewulinowy lub metylowany kwas aminolewulinowy.
 
Po 3 godzinach działania kremu na chorą skórę pod przykryciem (okluzją), substancja zawarta w kremie zostaje wchłonięta selektywnie (przypuszczalnie pod wpływem zmienionej aktywności enzymów) przez chore komórki i w nich przekształcona w substancję fotouczulającą (protoporfirynę).
 
Proces chemiczny tworzący protoporfirynęGdy komórki zawierające protoporfirynę naświetli się zwykłym widocznym światłem, w komórkach tworzą się wolne rodniki tlenu, które powodują powolne obumieranie chorych komórek.
 
Kliknij na zdjęcie, by obejrzeć wykres chemiczno-biologiczny. 
 
 
 
Zalety stosowania terapii fotodynamicznej. PDT w stosunku do niezłośliwego raka skóry, z wyjątkiem raka kolczystokomórkowego, stanowi nie tylko skuteczną nieinwazyjną opcję terapeutyczną, lecz daje także niewielkie bliznowacenie oraz lepsze wyniki estetyczne, a ponadto pacjenci są bardziej z niej zadowoleni niż z innych powszechniejszych metod leczniczych, takich jak zamrażanie i zeskrobanie (łyżeczkowanie, kauteryzacja).  Pięć lat obserwacji klinicznych nawrotów w przypadku zastosowania PDT przeciw rakowi podstawnokomórkowemu wykazuje, że PDT ma także dobry wynik długoterminowy. Leczenie PDT można w razie konieczności powtórzyć i nie komplikuje to przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego w przyszłości. PDT można zastosować w celu zredukowania dużych obszarów zmian przednowotworowych lub nowotworowych przed operacją i w ten sposób oszczędzić skórę i włosy.  Przy stosowaniu PDT notuje się mniejsze ryzyko infekcji niż przy leczeniu zamrażaniem. PDT może być wykonywana ambulatoryjnie.
 
Kto może wykonywać terapię fotodynamiczną?
Odpowiedzialni za leczenie są dermatolodzy/lekarze, którzy mogą postawić diagnozę rogowacenia słonecznego/raka podstawnokomórkowego/choroby Bowena i którzy zostali przeszkoleni w PDT. Dermatolog może przeszkolić personel w wykonywaniu samego naświetlania. Wymaga to oczywiście posiadania odpowiedniego sprzętu.
 
  Gdzie w Polsce chory może zostać poddany leczeniu terapią fotodynamiczną? PDT wykonuje się w Polsce głównie w gabinetach prywatnych dostępnych na stronie internetowej.  Zadzwoń ew. do miejscowego dermatologa i dowiedz się, gdzie wykonuje się PDT. Mogą występować różnice cenowe w zależności od regionu. W przypadku konieczności samodzielnego opłacenia leczenia można zakupić krem zawierający metylowany kwas aminolewulinowy, który na podstawie recepty jest dostępny w aptekach na terenie całego kraju.