Biuletyn
PacjentLekarz

Dermatologia i rozpoznania różnicowe:

U

Urticaria (Pokrzywka)
Pokrzywkę (bąble pokrzywkowe) może wywołać szereg określonych i nieokreślonych czynników obejmujących mechanizmy zapalne i immunologiczne.
Częstymi przyczynami są infekcje i leki, lecz w większości przypadków nie można ustalić czynnika wyzwalającego.
Badanie na obecność autoprzeciwciał skierowane na IgE (immunoglobulinę E) oraz receptor IgE wykonuje się przy podejrzeniu pokrzywki autoimmunologicznej.
Analiza TSH (tyreotropiny) dla wykluczenia chorób tarczycy.
Ostry przebieg pokrzywki < 30 dni naczęściej u dzieci, zwykle wywołany infekcjami lub błędem dietetycznym.
Przewlekły przebieg pokrzywki > 30 dni naczęściej u dorosłych i może być wywołany lekami.
 
   
 
Objawy
  • Stosunkowo wyraźne poszczególne oraz zlewające się bladoczerwone zmiany obrzękowe (bąble).
  • Swędzące bladoczerwone od 2-5 mm do 30 cm zgrubienia obrzękowe blade w środku bez śladów zadrapań.
  • Poszczególne elementy znikają, ustępują samoistnie w przeciągu 24 godzin lecz na ich miejsce pojawiają się nowe miejscowo, okolicznie lub w sposób uogólniony.
  • Objawy ogólnoustrojowe: gorączka, ogólne złe samopoczucie, bóle brzucha oraz bóle stawów w zależności od rodzaju pokrzywki.
  • Często występują poprzedzające ją infekcje gardła.
Histologicznie pokrzywka charakteryzuje się obrzękiem zlokalizowanym w górnej części skóry właściwej.
 
Klasyfikacja
Pokrzywka immunologiczna
Aktywowana przez mediatory IgE
często powiązana z wypryskiem atopowym
Aktywowana przez układ dopełniacza
wywoływana przez infekcje, transfuzje krwi, leki*
Autoimmunologiczna
(autoprzeciwciała przeciw IgE)
stanowi 40% wszystkich przewlekłych przypadków pokrzywki
Kontaktowa pokrzywka
lateks, produkty żywnościowe*
Pokrzywka fizykalna
Dermografizm
sztucznie wywołany przy lekkich urazach
Zimno *
przy miejscowym lub ogólnym oziębieniu *
światło
wystawienie na działanie promieni słonecznych
Cholinergiczna
wywołana przez czynniki emocjonalne lub wysiłek, ewent. objawy przypominające astmę
Wodna
kontakt z wodą bez względu na temperaturę *
Uciskowa
bolesny obrzęk dłoni i stóp
Wibracyjna
narzędzia pneumatyczne
Pokrzywka niealergiczna
Leki
Produkty żywnościowe
Inhibitor ACE (degranulacja mastocytów) *
Kontrastowe preparaty radiologiczne *
Nietolerancja salicylanów*
Produkty żywnościowe (konserwanty, dodatki smakowe, kwas benzoesowy, benzoesan sodowy, barwniki azowe)
Pokrzywka idiopatyczna
stanowi 50% wszystkich przewlekłych przypadków pokrzywki
Nieimmunologiczna pokrzywka kontaktowa
Bezpośredni efekt czynnika egzogennego:
ukąszenia owadów, kosmetyków czy kropli do oczu z kwasem sorbinowym, kwas benzoesowy
Układowe choroby autoimmunologiczne
Pokrzywkowe zapalenie naczyń powiązane z kolagenozą (urticaria vasculitis)
Obrzęk naczynioruchowy
Nabyty z/bez jednoczesnej pokrzywki *
Dziedziczny *
* Reakcja typu-1 z ryzykiem pojawienia się reakcji anafilaktycznej
 
Test
  • Skórny test punktowy na obecność podejrzewanego czynnika wł. ze standardowymi antygenami wziewnymi
  • Prowokacja fizyczna
  • Dermografizm
  • Biopsja uporczywych elementów pokrzywkowych (urticaria vasculitis)
  • Test uwolnienia histaminy na autoprzeciwciała przeciw IgE i receptor IgE
  • Całkowita IgE
  • Eozynofile
  • TSH (tyreotropina)
Leczenie
Eliminacja przypuszczalnych czynników wyzwalających ze szczególną uwagą na:
Infekcje
Leki: Penicylinę, kwas acetylosalicylowy, NLPZ, kodeinę, morfinę i inhibitory ACE
Produkty żywnościowe
Czynniki fizyczne
Leki przeciwhistaminowe (bloker H1 + H2)
Steroidy stosowane ogólnoustrojowo
W cięższych przypadkach leki immunosupresyjne
 
Rozpoznania różnicowe
Obrzęk naczynioruchowy
Mastocytoza
Półpasiec (początkowo)
Urticaria vasculitis
Rumień wielopostaciowy
Obrzęk naczynioruchowy
Pemfigoid klasyczny pęcherzowy