Dermatologia i rozpoznania różnicowe: U
Pokrzywkę
(bąble pokrzywkowe) może wywołać szereg określonych i nieokreślonych
czynników obejmujących mechanizmy zapalne i immunologiczne.
Częstymi przyczynami są infekcje i leki, lecz w większości przypadków nie można ustalić czynnika wyzwalającego.
Badanie
na obecność autoprzeciwciał skierowane na IgE (immunoglobulinę E) oraz
receptor IgE wykonuje się przy podejrzeniu pokrzywki
autoimmunologicznej.
Analiza TSH (tyreotropiny) dla wykluczenia chorób tarczycy.
Ostry przebieg pokrzywki < 30 dni naczęściej u dzieci, zwykle wywołany infekcjami lub błędem dietetycznym.
Przewlekły przebieg pokrzywki > 30 dni naczęściej u dorosłych i może być wywołany lekami.
Objawy
- Stosunkowo wyraźne poszczególne oraz zlewające się bladoczerwone zmiany obrzękowe (bąble).
- Swędzące bladoczerwone od 2-5 mm do 30 cm zgrubienia obrzękowe blade w środku bez śladów zadrapań.
- Poszczególne
elementy znikają, ustępują samoistnie w przeciągu 24 godzin lecz
na ich miejsce pojawiają się nowe miejscowo, okolicznie lub w sposób
uogólniony.
- Objawy ogólnoustrojowe: gorączka, ogólne złe samopoczucie, bóle brzucha oraz bóle stawów w zależności od rodzaju pokrzywki.
- Często występują poprzedzające ją infekcje gardła.
Histologicznie pokrzywka charakteryzuje się obrzękiem zlokalizowanym w górnej części skóry właściwej.
Klasyfikacja
|
Pokrzywka immunologiczna | |
Aktywowana przez mediatory IgE |
często powiązana z wypryskiem atopowym | |
Aktywowana przez układ dopełniacza |
wywoływana przez infekcje, transfuzje krwi, leki* | |
Autoimmunologiczna
(autoprzeciwciała przeciw IgE) |
stanowi 40% wszystkich przewlekłych przypadków pokrzywki | |
Kontaktowa pokrzywka |
lateks, produkty żywnościowe* | |
Pokrzywka fizykalna | |
Dermografizm |
sztucznie wywołany przy lekkich urazach | |
Zimno * |
przy miejscowym lub ogólnym oziębieniu * | |
światło |
wystawienie na działanie promieni słonecznych | |
Cholinergiczna |
wywołana przez czynniki emocjonalne lub wysiłek, ewent. objawy przypominające astmę | |
Wodna |
kontakt z wodą bez względu na temperaturę * | |
Uciskowa |
bolesny obrzęk dłoni i stóp | |
Wibracyjna |
narzędzia pneumatyczne | |
Pokrzywka niealergiczna | |
Leki
Produkty żywnościowe |
Inhibitor ACE (degranulacja mastocytów) *
Kontrastowe preparaty radiologiczne *
Nietolerancja salicylanów*
Produkty żywnościowe (konserwanty, dodatki smakowe, kwas benzoesowy, benzoesan sodowy, barwniki azowe) | |
Pokrzywka idiopatyczna |
stanowi 50% wszystkich przewlekłych przypadków pokrzywki | |
Nieimmunologiczna pokrzywka kontaktowa |
Bezpośredni efekt czynnika egzogennego:
ukąszenia owadów, kosmetyków czy kropli do oczu z kwasem sorbinowym, kwas benzoesowy | |
Układowe choroby autoimmunologiczne |
Pokrzywkowe zapalenie naczyń powiązane z kolagenozą (urticaria vasculitis) | |
Obrzęk naczynioruchowy |
Nabyty z/bez jednoczesnej pokrzywki *
Dziedziczny * |
* Reakcja typu-1 z ryzykiem pojawienia się reakcji anafilaktycznej
Test
- Skórny test punktowy na obecność podejrzewanego czynnika wł. ze standardowymi antygenami wziewnymi
- Prowokacja fizyczna
- Dermografizm
- Biopsja uporczywych elementów pokrzywkowych (urticaria vasculitis)
- Test uwolnienia histaminy na autoprzeciwciała przeciw IgE i receptor IgE
- Całkowita IgE
- Eozynofile
- TSH (tyreotropina)
Leczenie
Eliminacja przypuszczalnych czynników wyzwalających ze szczególną uwagą na:
Infekcje
Leki: Penicylinę, kwas acetylosalicylowy, NLPZ, kodeinę, morfinę i inhibitory ACE
Produkty żywnościowe
Czynniki fizyczne
Leki przeciwhistaminowe (bloker H1 + H2)
Steroidy stosowane ogólnoustrojowo
W cięższych przypadkach leki immunosupresyjne
Rozpoznania różnicowe
Obrzęk naczynioruchowy
Mastocytoza
Półpasiec (początkowo)
Urticaria vasculitis
Rumień wielopostaciowy
Obrzęk naczynioruchowy
Pemfigoid klasyczny pęcherzowy
|