Biuletyn
PacjentLekarz

Tematy: Kremy nawilżające - działanie i skutki uboczne
Skutki uboczne
Krem nawilżający stosuje się w przeważającym stopniu jako produkt kosmetyczny do smarowania skóry normalnej. W tym przypadku nie istnieją naturalnie żadne wymogi co do efektu działania, poza uniknięciem skutków ubocznych produktu.

Reakcje na kremy nawilżające występują częściej u kobiet niż u mężczyzn (75 % kobiet i 25 % mężczyzn), przeciętny wiek osób, u których występuje reakcja na kremy to 50 lat, przy czym 80 % osób u których występuje reakcja, to osoby, które nie chorowały wcześniej na schorzenia skórne. Reakcję obserwuje się najczęściej na twarzy lub szyi.

Alergia, ryzyko uwrażliwienia
Kremy nawilżające zawierają szereg substancji, co do których istnieje różny stopień prawdopodobieństwa jeśli chodzi o wywołanie uwrażliwienia. Są to w większości substancje zapachowe oraz konserwanty.

Substancje zapachowe
Substancje zapachowe są dodawane jedynie jako składnik kosmetyczny, dlatego dla skóry o uszkodzonej barierze ochronnej należy wybierać kremy nie perfumowane, gdyż substancje zapachowe są łatwiej wchłaniane przez skórę o uszkodzonej barierze, co może wywołać alergię.

26 substancji zapachowych podlega obowiązkowi podania ich w informacji o składzie produktu, co oznacza, że istnieje możliwość zapoznania się ze składem i wybrania produktów, które nie zawierają tych 26 substancji.
 
Zapoznaj się z 26 alergizującymi substancjami zapachowymi podlegającymi obowiązkowi podania ich w składzie


Konserwanty
Konserwanty dodawane są w celu zapobiegania rozwojowi w kremach bakterii i grzybów. Wszystkie środki konserwujące mogą wywołać alergię kontaktową, przy czym ryzyko uwrażliwienia zależy od koncentracji danej substancji. Dlatego część kremów nawilżających konserwuje się kombinacją kilku środków konserwujących, by koncentrację poszczególnych składników utrzymać na niskim poziomie.

Nie można udzielić generalnych wskazówek, co do preferowanego stosowania pewnych środków konserwujących. Jednak w przypadku pojawienia się skutków ubocznych w związku ze stosowaniem kremu nawilżającego, należy zwrócić uwagę na ryzyko wystąpienia alergii kontaktowej, a dana osoba winna zostać zbadana pod tym kątem z użyciem testów alergicznych u lekarza dermatologa.

Podrażnienie
Reakcje z podrażnienia kremami nawilżającymi nie zostały szczególnie dogłębnie zbadane, lecz obserwuje się je zwłaszcza u osób stosujących wiele różnych rodzajów kosmetyków, np. wiele różnych kremów do twarzy.
Podrażnienie może być spowodowane substancjami zapachowymi lub filtrami UV, lecz także inne składniki mogą wywołać podrażnienie (karbamid, glikol propylenowy, mleczan oraz emulgatory).

Za pomocą testu nie można dowieść działania podrażniającego, lecz przy takim podejrzeniu należy wykluczyć alergię kontaktową. Dana osoba powinna stosować jak najmniejszą ilość kosmetyków, wybierać produkty bezzapachowe, a skórę zabezpieczać przed działaniem zimna i gorąca.

Efekt okluzji
Stosowanie tłustych kremów może wywołać skutki uboczne spowodowane okluzją. Są to np. trądzik, zaskórniki, potówki czerwone lub zapalenie mieszków włosowych.

'Pieczenie'
Bezpośrednio po posmarowaniu kremem może wystąpić uczucie szczypania, kłucia i pieczenia skóry, które zwykle zanika po 10 minutach. Uczucie to określa się jako 'pieczenie' i jest to reakcja indywidualna na składniki zawarte w kremie. Jest to efekt całkowicie niegroźny, lecz dokuczliwy dla pacjenta, który powinien wybrać inny krem.

Substancje zakłócające działanie hormonów
Mimo licznych badań substancji zakłócających działanie hormonów, wiedza na temat wpływu tych substancji na człowieka w ilościach, na które jesteśmy narażeni w życiu codziennym, jest ograniczona.

Podejrzewa się, iż parabeny mają działanie zakłócające funkcjonowanie hormonów, dlatego Duńska Agencja Ochrony Środowiska przeprowadziła ocenę bezpieczeństwa stosowania parabenów jako konserwantów stosowanych w kosmetykach. Według tej oceny nie istnieje obecnie podstawa, by podejrzewać, iż stosowanie kosmetyków zawierających parabeny jest niebezpieczne. Kremy i kosmetyki nie zawierają szkodliwych ftalanów.
Ftalany o dowiedzionym szkodliwym działaniu na zdolność do reprodukcji stosowane są tylko w ograniczonym zakresie w kosmetykach, a w kremach i lotionach nie występują w ogóle.

Wzmożona reakcja na substancje podrażniające i alergeny?

Stosowanie kremów nawilżających podnosi stopień nawilżenia warstwy rogowej, co powoduje wzmocnienie funkcji bariery ochronnej skóry, lecz jest też przyczyną podwyższonego wchłaniania pewnych alergenów i substancji podrażniających.
Może to teoretycznie zwiększyć ryzyko wystąpienia alergii i podrażnienia. Dlatego pacjentom wykonującym zawód wiążący się z obciążeniem skóry doradza się po skończonej pracy stosowanie kremów nawilżających. Porady na temat kremów stosowanych w pracy należy dostosować do rodzaju ekspozycji danej osoby.