Odpowiednie zastosowanie steroidów miejscowych: Skutki uboczne i dawkowanieWszelkie skutki uboczne wynikające z użycia steroidów miejscowych są zależne od dawkowania. Przeważająca większość opisanych w literaturze skutków ubocznych steroidów miejscowych spowodowana była zastosowaniem dawek przewyższających znacznie dawki zalecane obecnie. Bezpieczne dawkowanie steroidów miejscowych jest jednak uzależnione od stosunkowo dużej ilości czynników, dlatego wytłumaczenie pacjentowi ich znaczenia stanowi spore wyzwanie.
Bezpieczne dawkowanie zależy od:
- ilości steroidu miejscowego
- siły jego działania
- częstości aplikacji
- długości leczenia
- rozległości leczonej powierzchni skóry
- wrażliwości danej powierzchni skóry
- długości okresu do wyleczenia
Spośród powyższych czynników szczególnie interesująca jest siła działania steroidu miejscowego.
Steroidy miejscowe dzieli się na cztery grupy w zależności od siły działania, wyróżniając słabe, średniosilne, silne oraz bardzo silne. Siłę ustala się za pomocą standardowych testów biologicznych i zazwyczaj są od niej uzależnione zarówno efekty jak i skutki uboczne.
Ryzyko pojawienia się trądziku, zapalenia skóry wokół ust (dermatitis perioralis) i tachyfilaksji
Przy leczeniu zwłaszcza twarzy i okolic łojotokowych należy zwrócić uwagę na ryzyko wywołania przez miejscową kurację sterydami trądziku, zapalenia skóry wokół ust, tachyfilaksji oraz zaostrzenia choroby przy próbie wycofania leku (zjawisko-nasilania się objawów po zaprzestaniu leczenia).
-
Ostrożne wycofywanie z zastosowaniem steroidów miejscowych o coraz mniejszej sile działania wspierane przez inhibitory kalcyneuryny może w zasadzie przerwać tak powstałe błędne koło.
-
Tachyfilaksja oznacza stan, gdy przeciwzapalny efekt steroidów miejscowych zwykle znacznie ustępuje po kilku tygodniach stosowania. Z reguły konieczne jest przerwanie kuracji na co najmniej tydzień w każdym leczonym miejscu, by odtworzyć wrażliwość skóry na pożądany efekt leczniczy.
-
Tachyfilaksja, podobnie jak w przypadku działania pozostałych steroidów zewnętrznych, jest skutkiem miejscowym, więc, o ile wiadomo, odtworzenie wrażliwości skóry nie zostanie zakłócone przez kontynuację leczenia w innym miejscu skóry.
|
Biuletyn
