Pielęgnacja skóry: Słowniczek
W tej części przedstawione są wyjaśnienia niektórych słów i pojęć używanych w deklaracjach składu produktów do pielęgnacji skóry zaczerpnięte ze słownika opracowanego przez Duńską Agencję Ochrony Środowiska:
 |
Antyoksydanty
|
|
Zapobiegają procesom jełczenia, tzn. zepsuciu produktów (zob. także pod hasłem witaminy).
Przykłady antyoksydantów: BHA, diwodoroetylenodiaminotetraoctan diamonu, chlorek hydroksyloamoniowy, siarczan hydroksyloamoniowy, 2,2'-tiobisacetamid.
|
|
Antyperspiranty
|
|
Substancje ograniczające produkcję potu.
Przykłady antyperspirantów: chlorek glinu, oktaglinocyrkonowy oktachlorek ikozawodorotlenek, kobalt bis(N-acetylo-1-metioniano-o,oΩ)-, bis(siarczan) glinowo – potasowy.
|
|
Aromaty/substancje zapachowe
|
|
W skład zapachu wchodzi mieszanina różnych substancji perfumujących/zapachowych, które razem tworzą specyficzną woń, np. truskawkową, zapach róż, cytrynowy lub kwiatowy. Substancje składowe zapachu mogą być pochodzenia naturalnego bądź syntetycznego. Zazwyczaj nie są one wyszczególnione z nazwy na produkcie kosmetycznym, który podaje jedynie informację, czy zawiera substancje zapachowe, czy też nie.
Jednak wymagane jest wyszczególnienie na produkcie użytych alergizujących substancji z listy 26 związków zapachowych
.
Substancje zapachowe to zazwyczaj związki terpenu, toluenu, benzenu, krezolu lub fenolu.
|
|
Barwniki
|
Dodawane do produktów w celu nadania im konkretnej barwy. Istnieją barwniki organiczne i nieorganiczne.
Przykłady barwników: acid red 195, CI 10006, ryboflawina. (CI - oznacza indeks barwnika i określa barwniki na takiej zasadzie jak bardziej znane numery E odnoszące się do produktów żywnościowych).
|
|
Emolienty
|
|
Dodawane do produktów kosmetycznych w celu nadania im elastycznej konsystencji.
Przykłady emolientów: olej rycynowy acetylowany, oleinian butylu, fosforan trioleilu, 2-Hydroksypropano-1,2,3-trikarboksylan trioktadecylu oraz vitis vinifera.
|
|
Emulgatory
|
|
Stosowane w celu wspomożenia tworzenia jednorodnych mieszanin substancji tłuszczowych i wody.
Przykłady emulgatorów: sole glinu/lanolina, kwas eikozanowy, ceteareth-10, ceteth-16 oraz sorbeth-30.
|
|
Filtry UV
|
|
Filtry UV to substancje, które mają za zadanie ochronę skóry poprzez filtrowanie pewnych promieni ultrafioletowych słońca.
Przykłady filtrów UV: benzophenone-3, octocrylene, octyl dimethyl PABA, PABA (kwas paraaminobenzoesowy), PEG-25 PABA.
|
|
Konserwanty
|
Dodawane są w celu przedłużenia okresu ważności produktu oraz uniknięcia rozwoju np. bakterii i grzybów. Substancje te niszczą lub hamują rozwój drobnoustrojów znajdujących się w danym produkcie. Konserwanty stosuje się w wielu różnych produktach kosmetycznych. Mają one zasadniczo działanie toksyczne w stosunku do mikroorganizmów.
Przykłady konserwantów: isothiazolinon (kathon), parabeny, formaldehyd.
|
|
Regulatory pH
|
|
Substancje dodawane do produktu kosmetycznego zapewniające produktowi tę samą zawartość pH (kwasowości) co skóra.
Przykłady regulatorów pH: kwas octowy, wodorotlenek wapnia, dietyloamina, etanoloamina, kwas winowy.
|
|
Rozporządzenie kosmetyczne
|
|
W UE produkty kosmetyczne reguluje Dyrektywa Kosmetyczna wprowadzona do ustawodawstwa polskiego rozporządzeniem dot. produktów kosmetycznych. Rozporządzenie wprowadza w Polsce przepisy ustalone dyrektywą UE dot. produktów kosmetycznych (por. Rady dyrektywa Rady 76/768/EWG) w sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw Członkowskich w odniesieniu do produktów kosmetycznych.
|
|
Rozpuszczalniki
|
|
Stosowane w celu rozpuszczania składników zawartych w danym produkcie.
Przykłady rozpuszczalników: woda, octan metylu, fenylopropanol, octan propylu, sorbeth-20 oraz triethylene glycol.
|
|
Substancje alergizujące
|
Substancje, które sprawiają, iż układ odpornościowy organizmu przesadnie reaguje wywołując takie objawy jak np. zaczerwienienie, świąd, obrzęk lub powstanie pęcherzy. Substancję alergizującą nazywa się alergenem.
Przykłady alergenów to: polen, odchody roztoczy kurzu domowego, sierść zwierząt, metale (nikiel, chrom itp.) lub konkretne chemikalia np. barwniki, substancje smakowe, substancje zapachowe oraz rozpuszczalniki organiczne.
Gdy organizm narażony jest na działanie alergenu, pobudzony zostaje układ odpornościowy i wytwarzane są przeciwciała klasy IgE (immunoglobuliny E). Ten proces nazywa się uwrażliwieniem lub alergizacją, a ponowny kontakt z alergenem może oznaczać rozwój objawów alergicznych.
|
|
Substancje błonotwórcze
|
|
Szereg substancji jest dodawanych do produktów kosmetycznych w celu utworzenia na skórze cienkiej powłoki.
Przykłady substancji błonotwórczych: dibutyl lauroyl glutamide, estry glicerolu, lauryl acrylate/VA copolymer, piroksylina oraz PEG-8/SMDI copolymer.
|
|
Substancje nawilżające
|
|
Wiążą wilgoć zarówno w kremie jak i w skórze.
Przykłady: butyloctanol, diglycerin, glycereth-20, hydroxyethyl sorbitol, PEG-20 stearate oraz glikol propylenowy.
|
|
Substancje regulujące lepkość
|
|
Sprawiają, iż produkt staje się bardziej lepki, a tym samym bardziej stabilny.
Przykłady substancji regulujących lepkość: agar, amylopektyna, metakrylan butylu, octan wapnia oraz dibutylene tetrafurfural.
|
|
Substancje ścierające i wybielające
|
|
Substancje używane do pielęgnacji zębów.
Przykłady substancji ścierających i wybielających: peroksodisiarczan diamonu, pirofosforan diwapnia, hydrochinion, sól sodowo-magnezowa, dwutlenek strontu.
|
|
Substancje zakłócające działanie hormonów
|
|
Substancje zakłócające działanie hormonów mogą wpływać na układ hormonalny ludzi i zwierząt szkodząc nam, naszym dzieciom, zwierzętom i ich potomstwu.
Testy na zwierzętach wykazały, iż substancje te naruszają równowagę hormonalną, np. powodują deformację narządów płciowych zwierząt. Nie wiadomo jak dotąd, czy stosowanie niewielkich ilości substancji zakłócających działanie hormonów np. w kosmetykach może zaszkodzić ludziom.
Człowiek przyjmuje najczęściej te substancje w pożywieniu, lecz także w małych ilościach przez skórę, np. za pośrednictwem mydła, kremów i substancji zapachowych.
Poza wyprodukowanymi przemysłowo substancjami chemicznymi podejrzewanymi o właściwości naruszające równowagę hormonalną, ludzie i zwierzęta wydalają także naturalne hormony wraz z moczem. Większość z nich wraz ze ściekami dostaje się np. do ścieków wodnych, gdzie mogą oddziaływać na zamieszkujące je zwierzęta. Podobnie ma się sprawa w przypadku sztucznych hormonów wydalanych przez kobiety biorące pigułki antykoncepcyjne lub inne preparaty hormonalne.
Płody (a zatem kobiety ciężarne) oraz dzieci są szczególne narażone na substancje zakłócające działanie hormonów, gdyż same produkują hormony płciowe jedynie w bardzo małych ilościach. W pewnych okresach rozwoju płodu, podczas organogenezy, gdy wytwarzane są konkretne narządy, najprawdopodobniej jest on szczególnie narażony na uszkodzenie układu hormonalnego. Dlatego w okresie ciąży należy w miarę możliwości unikać substancji zakłócających działanie hormonów.
|
|
Witaminy
|
|
Stosuje się najczęściej jako przeciwutleniacze.
Przykłady witamin: kwas askorbinowy, cyjanokobalamina, tocopherol oraz thiamine HCL.
|
|
Wyciągi roślinne
|
|
Ten rodzaj substancji może pełnić wiele różnych funkcji w produkcie kosmetycznym. Niektóre mają na skórę działanie stymulujące, inne dezynfekujące, a niektóre zawierają witaminy.
Przykłady wyciągów roślinnych: wyciąg z cytryny, wyciąg ze świeżych liści eukaliptusa, wyciąg z oczaru wirginijskiego, wyciąg z jaśminu, vitis vinifera.
|
Źródło: Słownik Przewodnika Kosmetycznego Duńskiej Agencji Ochrony Środowiska.
|
|
|
|
|
Biuletyn
