rozpoznania

Klasyfikacja
Guzy skóry obejmują wszystkie skórne nowotwory wywodzące się z różnych histologicznych warstw i składników skóry.

Uwaga została skupiona na najczęściej występujących keratynocytopochodnych guzach typu nieczerniakowych raków skóry z omówieniem rozpoznania różnicowego pozostałych guzów. Guzy melanocytowe, czerniak złośliwy, chłoniak z limfocytów T oraz chłoniak z limfocytów B są omawiane osobno.

Łagodne

Przednowotworowe

Rakowe

Skórne nowotwory najczęściej występujące u osób starszych (brodawki starcze).
Patogeneza nieznana. Zakłada się, iż mają raczej związek z naskórkowymi czynnikami wzrostu niż etiologią wirusa brodawczaka ludzkiego.
Notuje się predyspozycje rodzinne z etiologią dziedziczoną w sposób autosomalnie dominujący do brodawki łojotokowej.
Podejrzewa się, iż nagłe pojawienie się licznych brodawek łojotokowych o charakterze zapalnym może być oznaką nowotworu narządów wewnętrznych (objaw Lesera-Trélata), lecz prawdziwość tego związku jest dyskusyjna.

Obraz kliniczny
Liczne oraz pojedynczo występujące żółto-brązowe brodawkowate 0,5-2 cm naskórkowe zgrubienia.
Ostro odgraniczone ”nałożone/przyklejone” suche rogowaciejące twory zlokalizowane zwłaszcza na tułowiu i twarzy.
Mogą być mylone z innymi barwnikowymi guzami.
Często bezobjawowe, lecz wizualnie oszpecające.
Świąd oraz zlokalizowany stan zapalny z towarzyszącym powstaniem strupa.
Samoistna recesja bardzo rzadka.

Wskazówki
Dermatoskopowe wykrycie rogowych cyst i pseudomieszkowych struktur.
Biopsję zaleca się w przypadkach niecharakterystycznej pigmentacji lub odbiegającego od normy rozrostu.
Kilku histologicznym typom przypisuje się różny stopień zawartości melaniny, lecz wszystkie brodawki łojotokowe nie wykazują atypii komórkowej.

Rozpoznanie różnicowe
Acrochordon (Włókniak miękki)
Verrucae vulgaris (Brodawka zwykła)
Condylomata acuminata (Kłykcina kończysta)
Acrokeratosis verruciformis
Bowen disease (Choroba Bowena)
BCC (Rak podstawnokomórkowy)
SCC (Rak kolczystokomórkowy)
Znamię barwnikowe
Czerniak złośliwy

Leczenie
Głównie wskazane ze względów estetycznych oraz w przypadku cech zapalnych lub w celu rozpoznania różnicowego.
Kriochirurgia, łyżeczkowanie lub laseroterapia CO2.

Zwany także histiocytoma, jest podobnie jak brodawka łojotokowa powszechnie występującym i wolno rosnącym guzem skóry. Obserwowany często pojedynczo na rękach i nogach po niewielkich urazach, np. po ukąszeniach owadów, po depilacji mechanicznej.

Pod względem wielkości waha się od 0,5 do 1 cm, a wyglądu - od płaskiego do wyniosłego, niezbyt wyraźnie odgraniczonego guzowatego tworu o jasnobrązowej barwie zbliżonej do zdrowej skóry. Zwykle łatwy do rozpoznania, lecz w niektórych przypadkach może w obrazie klinicznym zostać pomylony z rakiem podstawnokomórkowym.

Włókniak twardy nie ma potencjału do transformacji nowotworowej i przejścia w guz złośliwy.
Można zastosować leczenie chirurgiczne lub zamrożenie, natomiast łyżeczkowanie nie jest wskazane, ponieważ guz zlokalizowany jest w skórze.

Stosunkowo częsty i zróżnicowany nowotwór naskórkowy o niejasnej genezie.
Podobnie jak rogowacenie słoneczne i rak kolczystokomórkowy KA występuje głównie na powierzchniach skóry eksponowanych na działanie słońca, lecz notuje się też przypadki wywołane urazami. Występowanie licznych rogowiaków kolczystokomórkowych zanotowano w związku z immunosupresją oraz pewnymi schorzeniami genetycznymi.

Obraz kliniczny
KA rozwija się szybko, od tygodni do paru miesięcy, zlokalizowany jest najczęściej na twarzy i grzbiecie dłoni.
Występuje też na powierzchni skóry nie wystawianej na działanie słońca.
Pojawia się jako kopulaste wzniesienie wielkości 1 mm, które rośnie gwałtownie wokół okrągłego, przypominającego wał okręgu tworząc wypełniony masami rogowymi centralny krater.
W większości przypadków ustępuje samoistnie po wielomiesięcznym przebiegu z różnego stopnia bliznowaceniem.
Leczenie jest niezbędne ze względu na konieczność rozróżnienia od raka kolczystokomórkowego oraz ze względu na nieprzewidywalny przebieg.

Rozpoznanie różnicowe
BCC (Rak podstawnokomórkowy)
SCC (Rak kolczystokomórkowy)
Molluscum contagiosum (Mięczak zakaźny)
Verruca vulgaris (Brodawka zwykła)

Leczenie
Całkowite wycięcie całego guza z objęciem wolnej strefy obrzeża.
Mnogie zmiany rogowiaka można leczyć Metotreksatem lub izotretinoiną (zadanie dla specjalisty).

Kaszak
Torbiel łojowa zawierająca komórkowe masy łojowe/mieszkowe otoczona cienką warstwą skóry. Powszechnie występująca wśród młodych ludzi z aktywnym trądzikiem.
Torbiele łojowe zlokalizowane w skórze właściwej wypychają nad sobą naskórek, dlatego guzek wydaje się twardy i napięty. Leczenie polega na chirurgicznym wycięciu lub wyłyżeczkowaniu.

Tłuszczak
Nagromadzenie komórek tłuszczowych w otorbionej błonie z cienkiej warstwy komórek skórnych.
Wyglądem i w dotyku przypominają okrągłe przesuwalne względem podłoża guzki umieszczone głęboko w skórze.
Narośl guzkowa może być niewygodna tak pod względem mechanicznym jak i estetycznym i dlatego kwalifikuje się do usunięcia chirurgicznego.

Brodawczaki (włókniaki miękkie)
Uszypułowane płaty skórne o różnych rozmiarach (mm) często zlokalizowane w okolicach szyi i fałdu pachowego. Często lekko zabarwione i dlatego wyglądają jak ciemne narośla skórne przytwierdzone do skóry na szypułce, które bez większej trudności można obciąć u podstawy.

Bliznowiec
Czerwonobrunatny twardy guz tkanki łącznej na poziomie skóry właściwej.
Wycięcie chirurgiczne jest ogólnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko jeszcze większych rozmiarami nawrotów.
Zamiast tego leczy się zamrażaniem i/lub doogniskowymi iniekcjami ze steroidów miejscowych.

Zamów biuletyn: