Wyprysk atopowy: Przychodnia
Wyprysk atopowy zasadniczo nigdy nie występuje po porodzie, lecz może pojawić się w przeciągu pierwszego tygodnia życia. U 90% pacjentów wyprysk atopowy pojawił się po raz pierwszy przed ukończeniem 4. roku życia.
U niemowląt wyprysk zaczyna się zazwyczaj na owłosionej skórze głowy oraz/lub policzkach i rozprzestrzenia się odsiebnie.
Lokalizacja zmian
Zmiany są zwykle rozmieszczone symetrycznie po stronie prostowników kończyn oraz na wypukłych powierzchniach twarzy. Zazwyczaj środkowa część twarzy - zwłaszcza czubek nosa - oraz zabezpieczone, nawilżane okolice, jak okolice pieluszki, są wolne od wyprysku. U niemowląt wyprysk jest obecny niemal bez przerwy, lecz około 2. roku życia zaczyna fluktuować. U starszych dzieci i dorosłych wyprysk jest najczęściej zlokalizowany w okolicach zgięć stawowych i w obrębie twarzy/szyi.
Najczęściej objęte są okolice pokryte cienką skórą. Cienka skóra powoduje, iż czynniki podrażniające, alergeny oraz superantygeny mogą łatwiej przez nią przenikać, po czym uaktywniają mechanizm obrony immunologicznej skóry.
Najbardziej dominującym objawem jest świąd skóry. Przybiera on na sile wieczorem, gdy pacjent jest zmęczony, a dodatkowymi czynnikami wyzwalającymi jest ciepło i pot. Świąd może być odczuwany jako objaw całkowicie nie do wytrzymania. Morfologia poszczególnych zmian jest bardzo zróżnicowana zarówno w odniesieniu do indywidualnych osób jak i dla danej osoby.
Wygląd zmian
Wygląd poszczególnej zmiany zależy częściowo od stopnia ciężkości wyprysku przy badaniu, od tego, czy istnieją czynniki pogarszające, takie jak infekcja, silny świąd, obciążające skórę drażnienie lub inna choroba skórna (wyprysk kontaktowy z podrażnienia) oraz od morfologicznego wariantu wyprysku. Wyprysk może być wyraźny i przypominać wyprysk pieniążkowaty lub bardziej rozlany, jak to najczęściej obserwuje się u niemowląt przy infekcji lub gdy dana osoba jest uwrażliwiona na konkretne mikroorganizmy, takie jak np. Pityrosporum ovale (Malessezia furfur).
Ostre zmiany objawiają się często jako grudki i pęcherzyki na rumieniowej i lekko opuchniętej skórze. Często widoczne są wyraźne przeczosy. Wykwity zlewają się często w większe skupiska.
Podostre zmiany przypominają zmiany ostre, lecz często dochodzi do ich lekkiego łuszczenia i lichenizacji, czyli pogrubienia struktury skóry.
Zmiany przewlekłe uwidaczniają się jako lichenizacja, która powstaje po długotrwałym drapaniu i obrzęku oraz jako pozapalne przebarwienia lub odbarwienia. Zmiany barwnikowe są odwracalne i ustępują, gdy uspokoi się zasadniczy stan zapalny. Pełny proces repigmentacji trwa jednak ok. 6 miesięcy lub dłużej, a zbyt wczesna ekspozycja na słońce może wzmocnić kontrast między skórą wolną od zaburzeń pigmentacji a skórą nimi objętą.
 |
Dowiedz się więcej
|
|
Często rodzice obawiają się, że zmiany pigmentacyjne są permanentne lub że pozostawią po sobie blizny. Ważne jest, by uspokoić rodziców, iż dojdzie do repigmentacji i że wyprysk atopowy nie pozostawia blizn. Jedynie w przypadkach, gdy występuje głęboko sięgająca infekcja wtórna lub szczególnie gwałtowne i głębokie zadrapania skóry, mogą pojawić się trwałe blizny. Jeśli zmiany wypryskowe sączą i mają żółte strupy, często jest to wynik zakażenia wyprysku gronkowcami. Przy jakiejkolwiek reaktywacji wyprysku atopowego należy zawsze wziąć pod uwagę infekcję wtórną, nawet gdy nie ma oczywistych objawów infekcji lub brak jest odpowiedzi na odpowiednie leczenie.
|
Objawy wyprysku atopowego na konkretnych częściach ciała
Objaw Dennie-Morgana: Widoczny jako symetryczne, pojedyncze lub podwójne fałdy skórne pod dolną powieką oka u 50% - 60% pacjentów z WA.
Wyprysk na powiekach: Zajęcie powiek jest bardzo częstym i niekiedy jedynym objawem wyprysku atopowego. Obraz kliniczny jest zróżnicowany: od nieznacznych suchych łuszczących się zmian do rumieniowej lub przebarwionej i zlichenizowanej skóry, często z wyraźnymi przeczosami. Wyprysk na powiekach może często być wypryskiem z podrażnienia lub alergicznym wypryskiem kontaktowym, dlatego często wskazane jest zdiagnozowanie alergii.
Objaw Herthoge'a: Przerzedzenie lub całkowity brak bocznej części brwi. Stwierdzono go u 39% pacjentów z wypryskiem atopowym i zaledwie u 1% osób zdrowych w trakcie badań kontrolnych.
Uszy: Często obserwuje się pęknięcia, sączenie i egzemę dolnej części płatków usznych oraz wyprysk za uszami.
Cheilitis (zapalenie czerwieni wargowej): Zaczyna się najczęściej u dzieci mających suche, łuszczące się zmiany na wardze górnej i dolnej. Zmiany mogą postępować aż do przewlekłej egzematyzacji warg (wyprysk okołoustny) i popękania kącików ust (angular cheilitis/zapalenie kątów ust). Predysponujące czynniki to: ”nawykowe oblizywanie” ust oraz stała ekspozycja na pokarmy i napoje.
Head-and-neck eczema (Wyprysk głowy i szyi): Wyprysk zlokalizowany jest w okolicy łojotokowej (głowa/szyja), gdzie występuje Pityrosporum ovale (Malassezia furfur). Wyprysk jest najprawdopodobniej powiązany z rzeczywistą alergią na Malassezia furfur. W ok. 59% przypadkach wyprysk przechodzi w formę przewlekłą, a skóra staje się rumieniowa, pogrubiała z wyraźną lichenizacją. U wielu pacjentów efekty przynosi systemowe leczenie uderzeniową dawką leków przeciwgrzybiczych.
Wyprysk sutków: Występuje u ok. 12% - 23% pacjentek i jest bardzo wiarygodnym kryterium wyprysku atopowego. Widoczna jako symetryczne zajęcie otoczki brodawki sutkowej często w formie zmian grudkowo-pęcherzowych. Karmienie piersią i tarcie często predysponują do pojawienia się wyprysku.
Wyprysk na opuszkach palców i rękach: Wyprysk dłoni jest notowany aż u 70% dzieci z wypryskiem atopowym.
Często jest to wynik nieswoistych czynników drażniących. Egzema dłoni jest często rumieniowata z pęcherzami w fazie ostrej, a zgrubiała, sucha i przypomina rzemień w fazie przewlekłej. Na opuszkach palców obserwuje się hiperkeratozy i pęknięcia (pulpitis sicca).
Na grzbietowej części dłoni mogą występować podobne zmiany, lecz wówczas należy wziąć pod uwagę jednoczesną obecność wyprysku kontaktowego alergicznego lub wyprysku z podrażnienia. U pacjentów z przewlekłą egzemą dłoni włącznie z pacjentami z dyshydrozą (nadmierną potliwością) zaobserwowano zwiększoną częstość występowania wyprysku atopowego rzędu 47% - 64%.
Atopowe "zimne nogi": Obserwuje się zwłaszcza na grzbietach stóp i palcach stóp, podczas gdy nieobciążona część stopy (łuk stopy) jest często wolna od wyprysku. Egzema ma często charakter rumieniowy, suchy i łuszczący, a bolesne pęknięcia mogą prowadzić do okaleczenia. Stan ten zaczyna się najczęściej u dzieci w wieku szkolnym i w większości przypadków ustępuje w okresie dojrzewania. Rozpoznania różnicowe atopowych "zimnych stóp" obejmują juvenile plantar dermatitis (młodzieńcze zapalenie skóry podeszew), grzybicę stóp oraz wyprysk kontaktowy.
|
Biuletyn
