Biuletyn
PacjentLekarz

Znamiona / czerniak złośliwy:

Przychodnia



 
Formuła ABCD
A:
Asymetria (tzn. jedna część nie ma lustrzanego odbicia w drugiej). Dotyczy to zarówno obrzeży guza jak i rozmieszczenia barwnika)
B:
Brzeg lub odgraniczenie od otoczenia (przy znamieniu barwnikowym brzeg jest gładki, natomiast przy czerniaku złośliwym ma formę fiordów i wałów)
C:
Kolor (zróżnicowanie barwy. W czerniaku złośliwym jest ich często trzy lub więcej. Możliwe barwy to: czarna, ciemnobrązowa, jasnobrązowa, biała, czerwona i szaroniebieska).
D:
średnica (ponad 6 mm może być oznaką czerniaka złośliwego)
E:
Powiększenie tzn. wzrost lub inne zmiany znamienia.
 
 
Formuła ABCD pomaga wyselekcjonować wiele przypadków czerniaka złośliwego, lecz także wiele łagodnych znamion barwnikowych. Jeżeli by podsumować uzyskane statystyki, większość czerniaków złośliwych ma średnicę mniejszą niż 6 mm.
 
Pacjenci kontrolowani pod względem znamion powinni nauczyć się formuły ABCD. Według szeroko zakrojonego badania szkockiego tego rodzaju uwrażliwienie zredukowało przeciętną histologiczną grubość usuwanego czerniaka złośliwego, a tym samym poprawiło rokowania.
 
Tak jak przy każdym innym badaniu screeningowym lub case-finding, występują tu dwa problemy: ryzyko wyniku fałszywie ujemnego, tzn. czerniak złośliwy, który nie został wykryty przez pacjenta lub lekarza. Drugi problem ma w zasadzie charakter pozytywny, tzn. całkowicie łagodne zmiany, które są traktowane jako czerniak złośliwy. To oznacza niepotrzebny stres psychiczny dla pacjenta oraz niepotrzebny i potencjalnie oszpecający zabieg chirurgiczny. Przy pomocy dermoskopii można obniżyć częstość wycinania znamion o 2/3.