Biuletyn
PacjentLekarz

Wyprysk atopowy:

Patogeneza


Dokładna patogeneza WA jest w dalszym ciągu sprawą kontrowersyjną, zwłaszcza w odniesieniu do znaczenia alergii. Patogeneza WA wynika z wzajemnej relacji między podatnymi genami a czynnikami środowiskowymi. WA jest chorobą wieloczynnikową, z których najważniejsze to:
  • Predyspozycje genetyczne
  • Obniżona bariera skórna oraz suchość skóry
  • Kolonizacja bakteryjna
  • Rozregulowanie autonomicznego układu nerwowego
  • Zapalenie na tle wewnętrznych lub alergicznych (zewnętrznych) czynników.
Genetyka
WA ma genetyczną etiologię poza prawami dziedziczenia Mendla, gdyż zaangażowane są liczne geny.
Badania nad bliźniętami wykazały zgodność rzędu 85% w wypadku bliźniąt jednojajowych, w porównaniu do 30% w wypadku bliźniąt dwujajowych. Jeśli oboje rodziców cierpi na atopię z takimi samymi objawami (np. oboje ma egzemę), istnieje ryzyko rzędu 70 - 80 %, że u ich dziecka również pojawi się egzema. Jeśli rodzice mają różne objawy atopii, prawdopodobieństwo wystąpienia choroby atopowej u dziecka wynosi ok. 30-50%.
70% pacjentów z WA ma bliskich krewnych cierpiących na choroby atopowe. 
 
Obniżona bariera skórna oraz suchość skóry
Czynniki genetyczne, które wywołują zmiany w składzie międzykomórkowych lipidów, a tym samym zmianę zdolności pochłaniania wody przez warstwę rogową, wraz z dysfunkcją inhibitorów proteaz od dawna leżały u podstawy zrozumienia objawu suchej skóry u osób cierpiących na atopię. W WA obserwuje się niedobór delta-6-desaturazy i w efekcie niedobór ceramidów pochodnych kwasu linolowego. Zaburzenia metabolizmu lipidów mają znacznie szerszy zasięg i prowadzą do nieprawidłowej syntezy prostaglandyn, tromboksanu i leukotrienów oraz zaburzeń odpowiedzi immunologicznej. Częsta kolonizacja bakteryjna skóry pacjentów z WA może sprzyjać dodatkowo jej nadmiernemu wysuszeniu.
Dowiedz się więcej
  
 
 
Kolonizacja bakteryjna
U dzieci i dorosłych z wypryskiem atopowym istnieje zwiększone ryzyko pojawienia się bakteryjnych infekcji skórnych wywołanych gronkowcem złocistym oraz infekcji wirusowych opryszczką zwykłą i mięczakiem zakaźnym. Gronkowca złocistego można wyhodować z ok. 90% obszarów aktywnej egzemy oraz z ok. 75% skóry nie zajętej.
Dowiedz się więcej
  
 
 
Rozregulowanie autonomicznego układu nerwowego i interakcja psychosomatyczna
Wiele zmian obserwowanych przy chorobach atopowych jest wynikiem rozregulowania autonomicznego układu nerwowego. Generalnie obserwuje się blokadę receptorów beta-adrenergicznych oraz nadczynność receptorów alfa-adrenergicznych i cholinergicznych. Oznacza to m.in. zmianę progu komórki do uwolnienia np. histaminy i leukotrienów. Wpływ czynników psychosomatycznych na wyprysk atopowy można prawdopodobnie też wytłumaczyć poprzez zmiany w autonomicznym układzie nerwowym. Dowiedziono, iż zarówno fizyczny jak i psychiczny stres może spowodować uwolnienie wielu takich samych mediatorów (np. histaminy), które obserwuje się w reakcjach alergicznych oraz przy świądzie. 
 
Zapalenie na tle wewnętrznych lub alergicznych (zewnętrznych) czynników
Zewnętrzną formę WA obserwuje się u 70% dorosłych pacjentów. Jest ona związana z uwrażliwieniem na alergeny wziewne, objawami w formie astmy alergicznej i rhinoconjunctivitis, a także podwyższony poziom IgE w surowicy krwi. Wewnętrzna forma WA nie ma objawów atopii, poziom IgE w surowicy jest niski do prawidłowego, a wynik skórnego testu punktowego pacjentów jest negatywny. Istnieją dane wskazujące, iż wewnętrzny WA po latach może przejść w zewnętrzny.