Biuletyn
PacjentLekarz

Trądzik:

Patogeneza


Patogeneza
Patogeneza trądziku jest wieloczynnikowa i obejmuje zasadniczo:
  • Predyspozycje genetyczne
  • Produkcję łoju (sebum) wywołaną androgenami (łojotok)
  • Nieprawidłowe rogowacenie keratynocytów w ujściach mieszków włosowo-łojowych, która powoduje tworzenie się czopa rogowego (zaskórnika)
  • Kolonizację skóry bakterią Propionibacterium acnes, która powoduje stan zapalny mieszków włosowo-łojowych oraz ich okolic
  • Stan zapalny mieszków włosowych

 
 
Genetyka
Czynniki genetyczne posiadają istotny wpływ na rozmiar i aktywność gruczołów łojowych. Brak jest właściwych badań epidemiologicznych trądziku, lecz wśród bliźniąt homozygotycznych wskaźnik zgodności stopnia nasilenia trądziku jest bardzo wysoki. Podobnie najczęściej obserwuje się umiarkowane do silnego nasilenia trądziku u dzieci, których jedno lub obydwoje rodziców miało umiarkowany trądzik.
 
Produkcja sebum wywołana androgenami
Androgeny zarówno z nadnercza jak i gruczołów płciowych powodują zwiększenie rozmiarów gruczołów łojowych oraz produkcję sebum. Trądziku nie uważa się jednak za chorobę hormonalną, gdyż większość pacjentów z trądzikiem nie ma zaburzeń równowagi androgenów. Zachodzi jedynie zwiększona wrażliwość receptorów gruczołów na androgeny.
U niewielkiej ilości kobiet z trądzikiem obserwuje się jednak podwyższony poziom androgenów. Ponadto występują u nich inne obiektywne symptomy, takie jak nadmierne owłosienie i hipertrofia łechtaczki. Zwiększoną produkcję androgenu należy również podejrzewać u pacjentek z cyklami bezowulacyjnymi i niewydolnością ciałka żółtego. I odwrotnie, nie obserwuje się trądziku u kastratów. Przy podejrzeniu androgenizacji należy ustalić poziom: testosteronu, androstendionu i siarczanu DHEA. Aby ustalić ”poziom androgenu” należy ponadto ustalić poziom 5-alfa-dihydrotestosteronu (DHT) oraz globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG). Testosteron zostaje przekształcony w silniejszy DHT pod wpływem enzymu 5 alfa-reduktazy w receptorach androgenowych znajdujących się w gruczołach łojowych. We krwi testosteron krąży częściowo w postaci wolnej (2 %), a częściowo w formie związanej z białkiem, z czego ok. 30 % jest związanych z albuminą, a reszta z SHBG. U niektórych kobiet stężenie SHBG jest obniżone a w konsekwencji stężenia hormonów płciowych są w surowicy podwyższone, co może być przyczyną trądziku.
 
Produkcja sebum
Na produkcję sebum wpływają nie tylko androgeny, lecz także:
  • Inne hormony: Estrogeny  (pośrednio) (redukują produkcję sebum), Progesteron (zwiększa produkcję), hormon wzrostu  
  • Kontrola zewnątrzwydzielnicza: Pobudzenie nerwowe, pocenie, podwyższona temperatura ,­ promieniowanie UV ­­, dieta (w tym 100 % post) ) w przeciwnym wypadku dieta, zwłaszcza spożywanie produktów olejowych, nie skutkuje.
  • Leki: Retinoidy , Antyandrogeny , Estrogeny , antagoniści aldosteronu , leki obniżające lipidy (brak efektu), cynk
Preparaty miejscowe, jak np. nadtlenek benzoilu lub kwas azelainowy nie mogą obniżyć produkcji sebum.
 
Nieprawidłowe rogowacenie (zaskórniki)
Najwcześniejsze morfologiczne objawy trądziku obserwuje się w najwyższej części gruczołu łojowego, gdzie zachodzi nieprawidłowe różnicowanie się keratynocytów powodując w konsekwencji rogowacenie i złuszczanie. Zazwyczaj zrogowaciałe komórki naskórka zostają wypchnięte przez ujście mieszka włosowego, lecz w przypadku trądziku komórki ”zlepiają się” tworząc czop rogowy (zaskórnik). W ten sposób szczytowe ujście gruczołu zostaje zablokowane, co powoduje, że środkowa część ujścia gruczołu rozszerza się i przerasta przy ciągłej produkcji sebum.
 
 
Kolonizacja bakteryjna Propionibacterium acnes
Trądzik nie jest infekcją, jak np. liszajec, lecz zapalną chorobą skóry.
P. acnes to anaerobowe gram-dodatnie pałeczki rozwijające się w gruczołach łojowych. Stanowią one część normalnej flory bakteryjnej skóry w początkowej fazie okresu pokwitania.
Dowiedz się więcej
 
 
 
Reaktywność mieszków włosowych
Naskórek mieszków u osób z trądzikiem jest nadreaktywny na bodźce fizyczne i chemiczne, a trądzikowa skóra jest bardziej przepuszczalna od nietrądzikowej. Przyczyna tej nadwrażliwości nie jest znana.