Dermatologia i rozpoznania różnicowe: P
Pediculosis capitis (Wszawica głowy)
Inwazja
wszy głowowych. Wysoce zaraźliwa i często występująca choroba.
Obserwuje się w szkołach, przedszkolach i innych miejscach, gdzie
przebywa blisko siebie dużo dzieci; może zostać przeniesiona na rodziny
dzieci, np. dziadków. Wywołuje silny świąd.
- Wszy i ich jaja na owłosionej skórze głowy oraz gnidy przytwierdzone do włosów
- Rozdrapane grudki na owłosionej skórze głowy (szczególnie na potylicy i karku)
- Ewent. zapalenie węzłów chłonnych w wyniku infekcji wtórnej przy wielu rozdrapaniach i towarzyszącym stanie zapalnym.
Rozpoznanie różnicowe
Zapalenie mieszków włosowych
Seborrhoeic dermatitis (Łojotokowe zapalenie skóry)
Test
Wykrycie zwierząt (badanie pod lupą, dermoskopem lub mikroskopem)
Leczenie
Pyrethrin (Nix) lub szampon z fosforanem alkilowym (Prioderm), mimo iż w wielu przypadkach wszy wykazują oporność.
Gęsty grzebień
Wyczesywanie z odsysaniem
Ewent. Ivermectin (zadanie dla specjalisty)
Pediculosis pubis (Wszawica łonowa)
Wszy łonowe
Wszy
żyjące głównie w owłosieniu łonowym i przenoszące się jako choroba
paraweneryczna. Bardzo zaraźliwa. Może być przeniesiona na inne
owłosione części ciała lub w rzadkich przypadkach na rzęsy.
Objawy
Wszy i gnidy w owłosieniu łonowym.
Swędzące
grudki oraz ewent. zadrapania. Charakterystyczne niebiesko-szare plamki
(Maculae Ceruleae) widoczne na skórze okolicy łonowej pod owłosieniem.
Rozpoznanie różnicowe
Zapalenie mieszków włosowych
Scabies (Świerzb)
Trichorrhexis nodosa
Piedra biała
Test
Złapanie wszy
Leczenie
Wygolenie
Pyrethrin (Nix) lub szampon z fosforanem alkilowym (Prioderm), mimo iż w wielu przypadkach wszy wykazują oporność.
Ewent. Ivermectin (zadanie dla specjalisty)
Perianal streptococcus infection (Okołoodbytnicze zakażenie paciorkowcowe)
Perianal
streptococcus cellulitis i perianal streptococcus dermatitis to
powszechne często przeoczane infekcje. Mogą objawić się jako
pieluszkowe zapalenie skóry lub rzadziej jako faktyczny cellulitis.
Obserwuje się najczęściej u dzieci od 1 do 10 roku życia.
Mogą być czynnikiem wyzwalającym łuszczycę kropelkowatą, ostre zapalenie nerek lub dolegliwości stawowe.
Okazjonalnie notuje się objawy ogólnoustrojowe z gorączką, wysypką i powierzchniowym łuszczeniem.
Objawy
- Okołoodbytnicze ostro podkreślone zaczerwienienie, które ewent. rozciąga się na uda i narządy płciowe.
- Można też zaobserwować okołoodbytnicze pęknięcia i łuszczenie.
- Mogą być też obecne następujące objawy: świąd, ból przy oddawaniu kału, zaparcia (ze wzgl. na ból) lub biegunka.
Rozpoznanie różnicowe
Candidiasis (Kandydoza)
Psoriasis (Łuszczyca)
Seborrhoeic dermatitis (Łojotokowe zapalenie skóry)
Zapalenie jelit
Wykorzystanie seksualne
Test
Posiew bakteryjny
Leczenie
Amoxicillin (Amotaks)
Penicylina
Posiew kontrolny dla wykazania eliminacji bakterii paciorkowca.
Badanie mikroskopowe moczu i białek przy podejrzeniu glomerulonephritis (zapalenia kłębuszkowego nerek).
W nawracających przypadkach, posiewy od rodziny dla zidentyfikowania nosicieli paciorkowców grupy A.
Phyto-photo dermatitis (świetlne zapalenie skóry wywołane psoralenami roslinnymi, tzw. meadow dermatitis)
Phototoxic
phytodermatitis (Fitodermatoza fototoksyczna) spowodowana występowaniem
furokumaryn w niektórych roślinach np. barszczu zwyczajnym lub selerze.
Nasłonecznienie skóry po kontakcie z tymi substancjami prowadzi do
reakcji fototoksycznej.
- Zazwyczaj linijne rumieniowate prążki na nieosłoniętej skórze w miejscach, gdzie doszło do kontaktu z roślinami.
- Pojedyncze smugi mogą mieć charakter rumieniowaty, wypryskowy lub pęcherzowy.
- Przybierają często dziwne kształty, linijne, smugowate, łukawate.
- Pozostawiają zwykle znaczne przebarwienia, które mogą utrzymywać się przez dłuższy czas (miesiącami).
Rozpoznanie różnicowe
Pęcherzowe choroby skóry
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
Osytka polekowa
Oparzenia
Oparzenia środkami żrącymi
Oparzenia słoneczne
Testy
Rozpoznanie kliniczne
Leczenie
Choroba samoistnie ustępująca. Leczenie miejscowymi kortykosteroidami może uśmierzyć dolegliwości we wczesnym stadium.
Należy powiadomić pacjentów o możliwości wystąpienia długotrwałych przebarwień.
Stosowanie filtru słonecznego (faktor > 25) może ograniczyć powstanie przebarwień.
Pityriasis rosea (Łupież różowy Giberta)
Łagodna zapalna wysypka o nieznanej etiologii.
Sugeruje się jednak wirusa opryszczki (HHV-7) jako możliwy czynnik etiologiczny.
Jest to dolegliwość samoistnie ustępująca, trwająca zazwyczaj 6-8 tygodni i mogąca wywołać lekki świąd.
Najczęściej
obserwowana u większych dzieci lub młodych ludzi, występuje z reguły
wiosną i na jesieni w charakterze małych epidemii.
- Wysypka
w okolicy odpowiadającej T-shirtowi z owalnymi lub jajowatymi plamami
rozmieszczonymi na skórze w linii żeber (objaw choinki)
- Zazwyczaj na początku (1-2 tyg przed wysiewem zmian) pojawia się jeden większy wykwit, tak zwana blaszka macierzysta.
- Plamy są jasnoczerwone, łososiowe, łuszczące się w środku, tak że prezentują się jako wgłobiona łuskowata kreza.
- Rzadsze
formy (u dzieci najczęściej lub zmienione pod wpływem steroidów
zewnętrznych) obejmują zmiany pęcherzykowe, krostkowe lub pokrzywkowe.
- Jedna z postaci jest ograniczona do okolic przyśrodkowych ciała.
Rozpoznanie różnicowe
Osutka w kile drugorzędowej
Tinea corporis (Grzybica skóry gładkiej)
Tinea versicolor (Łupież pstry)
Wyprysk pieniążkowaty
Guttate psoriasis (Łuszczyca kropelkowata)
Osutka polekowa
Parapsoriasis (Przyłuszczyca)
Test
Rozpoznanie kliniczne
Leczenie
Choroba samoistnie ustępująca.
Przy
dokuczliwym świądzie można spróbować złagodzić dolegliwość stosując
erytromycynę, miejscowe kortykosteroidy grupy 2 lub naświetlanie UVB.
Także kremy z mentolem i polidokanolem.
Pityrosporum folliculitis (zapalenie mieszków włosowych wywołane Pityrosporum ovale, Malassezia furfur)
Ostre uciążliwie swędzące zapalenie mieszków włosowych. Spowodowane
przerostem lipofilnego Pityrosporum ovale/Malassezia furfur,
saprofitycznych dymorficznych grzybów występujących w mieszkach
włosowych.
Grzyby te występują w dużych ilościach w okolicach łojotokowych.Obserwowane najczęściej u pacjentów immunosupresyjnych.
Objawy
- Monomorficzna drobnokrostkowa wysypka ograniczona głównie do okolic łojotokowych.
Rozpoznanie różnicowe
Bakteryjne zapalenie mieszków włosowych
Choroba Grovera
Potówki czerwone
Trądzik
Test
Posiew zawartości krostek.
Biopsja, barwienie na obecność grzybów.
Leczenie
Leczenie przeciwgrzybicze ogólne skuteczne w stosunku do drożdżaków, np. itrakonazol.
Jako leczenie wspomagające można podać miejscowe kortykosteroidy gr. 2-3 lub kąpiele słoneczne UVB.
Nazywana także Rosacea fulminans analogicznie do trądziku piorunującego.
Objawy
- Nagle rozpoczynające się ciężkie krostowate zmiany
- Bolące krosty i głębokie zapalne grudki oraz guzy
- Liczne krosty na twarzy
- Krosty zlewające się w większe skupiska
- Brak faktycznych cyst czy zaskórników
- Lekkie objawy uogólnienia się choroby
Testy
Biopsja
Posiew i antybiogram
Rozpoznania różnicowe
Ciężki trądzik torbielowaty
Trądzik piorunujący
Leczenie
Wczesne
leczenie agresywne ogólnoustrojowymi tetracyklinami lub makrolidami i
kortykosteroidem przy jednoczesnym leczeniu miejscowym np. nadtlenkiem
benzoilu. Ewent. izotretinoina.
Polymorphous Light Eruption (Wielopostaciowe osutki świetlne)
Polymorphous light eruption (PLE) (Wielopostaciowe osutki świetlne)
Ostra często nawracająca corocznie fotodermatoza.
Opóźniona reakcja po wystawieniu na działanie promieniowania ultrafioletowego.
Wynika najprawdopodobniej z wywołanej przez UVA lub UVB nadwrażliwości autoantygenu.
Zależna od pory roku: Na wiosnę ze stopniową poprawą (hartowanie skóry) w ciągu lata.
Początek u nastolatków i młodych ludzi.
Klinika
Wielopostaciowy obraz z rumieniowatymi plamkami, grudkami, blaszkami, pokrzywką i pęcherzami.
U
niektórych pacjentów obraz monomorficzny. Często grudkowo-pęcherzykowy.
Corocznie wczesną wiosną wysiew zawsze jednakowo występujących zmian u
danego pacjenta.
Zlokalizowany na częściach ciała wystawionych na działanie słońca, zwłaszcza twarzy, płatkach usznych, szyi i rękach.
Różnie nasilony świąd.
Rozpoznania różnicowe
Łojotokowe zapalenie skóry
Rosacea (Trądzik różowaty)
Lupus erythematosus (Liszaj rumieniowaty)
Wyprysk fototoksyczny/fotoalergiczny
Leczenie
Hartowanie terapią UVB
Profilaktyka słoneczna (Uwaga. Promienie UVA mogą przenikać przez szybę okienną)
Hydroxychlorochina w tabl. (Ercoquin, Plaquenil)
Pustular psoriasis (Łuszczyca krostkowa)
Łuszczyca krostkowa charakteryzuje się obecnością sterylnych krostek zwykle niezauważalnych makroskopowo przy łuszczycy.
Rozróżnia się dwa klasyczne typy:
- Typ
Von Zumbusch z ostrym wystąpieniem uogólnionych krost, uogólnionego
stanu zapalnego skóry z towarzyszącym bólem i objawami ogólnymi: wysoka
gorączka, bóle stawowe oraz ewent. biegunki. Obserwuje się często bez
uprzedniej łuszczycy lub w rozpoznanej wcześniej łuszczycy
zwykłej.
- Pierścieniowa łuszczyca krostkowa objawia się
mniejszymi i mniej licznymi krostkami na obwodzie pierścieniowych zmian
łuszczycy zwykłej. Świadczy o aktywnej łuszczycy.
Często
ma przebieg przewlekle nawracający. Można zaobserwować zjawisko
nasilania się objawów krostkowych po zaprzestaniu leczenia
ogólnoustrojowego kortykosteroidami.
Objawy
Typ Von Zumbusch:
Liczne
sterylne krosty na podłożu rumieniowym. Krosty zlewają się tworząc
małe jeziorka ropy. Mogą też zająć ręce, stopy i błony śluzowe.
Towarzyszą im często gwałtowne ogólne objawy, jak to zostało opisane
powyżej.
Typ pierścieniowy:
Krosty na obrzeżu czerwonych zaognionych zmian łuszczycowych bez licznych łusek.
Rozpoznanie różnicowe
Keratoderma blenorrhagicum (zespół Reitera)
Subcorneal pustular dermatosis (Choroba Sneddona-Wilkinsona)
Pustular drug eruption (Krostkowa osutka polekowa)
Pustular bacterid (krostkowica dłoni i stóp w związku z wewnątrzustrojowymi infekcjami bakteryjnymi, bakteroidy Andrewsa)
Dyshidrotic eczema (Wyprysk potnicowy)
Acute generalized exanthematous pustular dermatitis (Ostra uogólniona osutka krostkowa)
Choroby powodujące powstawanie pęcherzy
Infekcje ogólnoustrojowe
Test
Biopsja
Posiew bakterii
Hemoglobina
Liczba krwinek białych i wzór odsetkowy
OB
AST/ALT (GOT/GPT)
Fosfataza zasadowa
Na/K i Ca
Kreatynina
Rentgen klatki piersiowej
Mocz badanie ogólne, mikroskopowe i dobowa zbiórka moczu
Badanie w kierunku infekcji bakteryjnej, wirusowej.
Leczenie
Zadanie dla specjalisty łącznie z hospitalizacją
Leczenie wspomagające
Leczenie
miejscowe kortykosteroidami jednocześnie z leczeniem ogólnoustrojowym
acytretyną lub metotrexatem. W rzadkich przypadkach mogą być konieczne
kortykosteroidy ogólnoustrojowe.
Inhibitory TNF-alfa
Cyklosporyna A
Ostra zapalna wysypka często powiązana z trądzikiem różowatym lub zwykłym.
Ciężka
postać wykwitów w formie krostkowych zmian chorobowych na twarzy,
najczęściej u młodych kobiet.Nazywana także Rosacea fulminans
analogicznie do trądziku piorunującego.
Objawy
- Nagle rozpoczynające się ciężkie krostowate zmiany
- Bolące krosty i głębokie zapalne grudki oraz guzy
- Liczne krosty na twarzy
- Krosty zlewające się w większe skupiska
- Brak faktycznych cyst czy zaskórników
- Lekkie objawy uogólnienia się choroby
Testy
Biopsja
Posiew i antybiogram
Rozpoznania różnicowe
Ciężki trądzik torbielowaty
Trądzik piorunujący
Leczenie
Wczesne leczenie agresywne ogólnoustrojowymi tetracyklinami lub
makrolidami i kortykosteroidem przy jednoczesnym leczeniu miejscowym
np. nadtlenkiem benzoilu. Ewent. izotretinoiną.
Pyoderma gangraenosa (Piodermia zgorzelinowa)
Piodermia
zgorzelinowa (PG) jest zapalną, niezakaźną destrukcyjną chorobą skóry o
nieznanej etiologii. Zmiany skórne to zazwyczaj bolesne, szybko rosnące
owrzodzenia z martwicą na obrzeżu. Zmianom mogą towarzyszyć objawy
uogólnienia się choroby, jak np. gorączka i złe samopoczucie.
U
ok. połowy pacjentów obserwuje się też wrzodziejące zapalenie
okrężnicy, chorobę Crohna, zapalenie stawów, szpiczak mnogi, białaczkę,
gammapatię monoklonalną, kolagenozę, zespół Behceta lub inne choroby o
znanej lub domniemanej autoimmunologicznej patogenezie.
PG ma ostry lub przewlekły przebieg i pozostawia blizny.
PG to rozpoznanie przez wyłączenie.
- Zaczyna
się zwykle w postaci bolących guzków czy zmian przypominających ropień,
które jednak szybko rozwijają się w bolącą owrzodziałą ranę z martwiczą
bardzo bolesną powiększającą się obwódką zapalną.
- Obserwuje się charakterystyczne niebiesko-fioletowe wystające brzegi rany z otworami.
- Często owrzodzenie posiada rumieniowatą obwódkę.
- Przy rewizji chirurgicznej rana staje się coraz większa.
Rozpoznanie różnicowe
Krostki/Guzy
Folliculitis (Zapalenie mieszków włosowych)
Furunculus (Czyrak)
Ukąszenia owadów
Panniculitis (Zapalenie tkanki podskórnej)
Sweets syndrome (Zespół Sweeta)
Bromoderma (Bromica skóry)
Wrzód
Wrzody zakaźne
Sweets syndrome (Zespół Sweeta)
Subcorneal pustular dermatosis (Choroba Sneddona-Wilkinsona)
Behcets disease (Choroba Behceta)
Wyindukowany samoistnie przez pacjenta wrzód
Vasculitis (Zapalenie naczyń)
Tertiary syphilis (Kiła trzeciorzędowa)
Nawracająca opryszczka zwykła
Coumarin nekrosis (Martwica po kumarynie)
Test
PG jest rozpoznaniem klinicznym po wyeliminowaniu innych znanych przyczyn obrazu klinicznego.
Biopsja nie jest diagnostyczna.
Przed opisaniem wrzodu należy zbadać pod wzgl. przyczynowej choroby autoimmunizacyjnej, w tym nierozpoznanej choroby jelit.
Leczenie
Zadanie dla specjalisty.
Zasadniczo
leczenie immunosupresyjne np. ogólnoustrojowymi kortykosteroidami,
cyklosporyną itp. Przy mniejszych wrzodach można zastosować miejscowe
leczenie immunosupresyjne bezpośrednio w ranie.
|
Biuletyn
