Leczenie znamion

Leczenie znamion melanocytowych i czerniaka złośliwego powinno być oparte na domniemaniu diagnozy histologicznej. W razie wątpliwości pacjent powinien zostać skierowany na oddział specjalistyczny dermatologii lub do lekarza specjalisty dermatologa.

 

Leczenie czerniaka złośliwego można podzielić na fazę pierwszą diagnostyczną, zaplanowany chirurgiczny zabieg leczniczy oraz wspomagające leczenie eksperymentalne przewidziane protokołem leczniczym.

 

Jeśli na podstawie badania klinicznego oraz dermoskopii najbardziej prawdopodobne jest, iż chodzi o łagodne znamię barwnikowe, lecz mimo wszystko decyduje się o jego wycięciu, znamię wycina się z kilkumilimetrowym marginesem od obrzeży znamienia i do połowy tkanki podskórnej. Można to ewent. wykonać przyrządem do biopsji skóry typu "punch".

Wycięcie styczne, tzn. równoległe do powierzchni skóry (shave) powinno być wykonywane jedynie przez dermatologów oraz lekarzy przeszkolonych w rozpoznawaniu znamion skórnych.

Przy większych znamionach lub znamionach o trudnej lokalizacji zaleca się wykonanie biopsji wycinkowej,

wykonanej ewent. jako biopsja "punch" lub "shave". Nie pogarsza to rokowania. Problem w przypadku biopsji wycinkowej polega na istnieniu ryzyka, iż niedoświadczony lekarz może pobrać biopsję z łagodnego fragmentu znamienia tracąc możliwość wczesnej diagnozy. Biopsja wycinkowa powinna być wykonana na podstawie kompetentnej dermoskopii. W miarę możliwości zawsze zaleca się wykonanie biopsji całościowej przez wycięcie zmiany.

Wszystkie biopsje należy KONIECZNIE wysłać do badania histologicznego. Nawet w przypadku 100% pewności (której nigdy nie ma), stworzy to lepszą sytuację prawną, jeśli u pacjenta w późniejszym terminie zostanie stwierdzony przerzut czerniaka i nie będzie guza pierwotnego.

 

Jeśli na podstawie badania klinicznego oraz dermoskopii najbardziej prawdopodobne jest, iż chodzi o czerniaka złośliwego, należy wyciąć zmianę z 5 mm marginesem względem guza oraz w głąb do połowy tkanki podskórnej. Opis zabiegu musi być precyzyjny ze względu na późniejsze wykonanie plastycznego zabiegu chirurgicznego.

Ostateczne leczenie opiera się na diagnozie histologicznej oraz głębokości naciekania w skali Breslow'a i stopniu naciekania wg Clarka.

W większości wypadków obowiązuje w Danii stała umowa, iż leczenie chirurgiczne czerniaka prowadzi się z zamiarem wyleczenia i wykonywane jest w specjalistycznych oddziałach chirurgii plastycznej. Szerokość wycięcia MM zależy od głębokości naciekania w skali Breslow'a.

 

Głębokość naciekania w skali Breslow'a	Margines chirurgiczny	Biopsja węzła wartowniczego (SLNB)
In situ MM	5 mm	-
<1 mm bez owrzodzenia	10 mm i do powięzi	-
<1 mm z owrzodzeniem lub >= 1 mm oraz < 2 mm	20 mm i do powięzi	+
>= 2 mm	40 mm na tułowiu, ramionach i udach. 20 mm w pozostałych miejscach.	+

 

SLNB (sentinel lymph node biopsy) to procedura diagnostyczna opierająca się na założeniu, iż rozprzestrzenianie się czerniaka złośliwego odbywa się sekwencjami: najpierw miejscowe węzły chłonne, które drenują skórę bezpośrednio wokół pierwotnego MM, a następnie szereg kolejnych węzłów limfatycznych, by ostatecznie sięgnąć do układu krwionośnego i w ten sposób szerzyć się w postaci odległych przerzutów.

Immunoterapia i chemioterapia adjuwantowa
Z dotychczas przeprowadzonych badań nie wynika, by chemioterapia adjuwantowa lub immunoterapia były w stanie zwiększyć ogólny wskaźnik przeżycia, mają one jednak pewien wpływ na okres wolny od nawrotów choroby.

Obecnie nie oferuje się w Danii i wielu krajach UE zaprotokołowanej immunoterapii interferonem.