Close

Zamów biuletyn:

Imię:

Nazwisko:

E-mail:

Potwierdź adres e-mail:

Adres miejsca pracy: Przykład: KCH, 2101 East DuBois Drive

Kod pocztowy:

Zawód: Lekarz pierwszego kontaktu Lekarz specjalista Inny

Wróc Wydrukuj

Wyprysk dłoni można podzielić na różne podtypy, w zależności do objawów klinicznych (morfologia) lub od etiologii. Dla uzyskania optymalnej porady i leczenia pacjenta decydujące znaczenie ma precyzyjna diagnoza.

Często stosowany i użyteczny podział diagnostyczny wyprysku dłoni, który może pomóc w dalszym poradnictwie i leczeniu choroby podano w tabeli poniżej.

Wyprysk endogenny: (< 20%)

Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia i kontaktowe alergiczne

Wyprysk kontaktowy typu z podrażnienia lub kontaktowy alergiczny jest najczęstszą przyczyną egzemy dłoni.

Wyprysk kontaktowy z podrażnienia rozwija się zwłaszcza u osób narażonych na kontakt z produktami żywnościowymi (zazwyczaj piekarze, kucharze, pracownicy stołówek), olejami (operatorzy maszyn, mechanicy), przy mokrej pracy i częstym myciu rąk lub zmienianiu rękawic (sprzątaczki, personel ochrony zdrowia) lub przy "brudnej" pracy.

  

Wyprysk kontaktowy z podrażnienia zazwyczaj ulega pogorszeniu zimą, gdy wilgotność powietrza jest niska i funkcja skóry jako bariery jest niewydolna ze względu na obniżoną zawartość wody w skórze.

Rozpoznanie wyprysku kontaktowego z podrażnienia można postawić na podstawie obrazu klinicznego, wywiadu chorobowego z ustaloną ekspozycją na podrażnienia oraz wykluczenia alergii kontaktowych o aktualnym znaczeniu.

 

  

Alergiczny wyprysk kontaktowy rąk rozwija się gdy osoba jest narażona na działanie substancji, na którą jest uczulona (nadwrażliwa). Dotyczy to komórkowo przekazywanej alergii na stosunkowo małe cząsteczki, które są w stanie spenetrować barierę skórną (np. nikiel, kobalt, chrom, substancje zapachowe, kauczukowe, substancje konserwujące, rośliny, epoksydy, akrylany itp.).

  

Pierwotne uwrażliwienie mogło mieć miejsce w dniach/tygodniach poprzedzających rozwój wyprysku kontaktowego, lub w którymkolwiek wcześniejszym okresie życia, gdyż raz nabyta alergia kontaktowa pozostaje zasadniczo na całe życie.

 

     

Osoby z jedną formą alergii kontaktowej należą do podwyższonej grupy ryzyka zachorowania na kilka alergii kontaktowych.

 

 

Rozpoznanie alergicznego wyprysku kontaktowego stawia się na podstawie alergicznego testu skórnego (próby płatkowej), który umieszcza się na plecach, zdejmuje po 48 godzinach i odczytuje po 48 i 96 godzinach. W niektórych ośrodkach drugiego odczytu testów skórnych dokonuje się 72 godziny od założenia testów. U 1/5 pacjentów z wypryskiem dłoni można oczekiwać pozytywnych odczynów mających znaczenie dla aktualnego wyprysku. Test skórny plasterkowy obejmuje w większości przypadków serię standardową z 24 alergennymi substancjami (metale, środki konserwujące, substancje zapachowe, chemikalia kauczukowe, alergeny roślinne i leki). Ponadto wykonywane są często testy na szereg innych alergenów ułożonych na podstawie typów ekspozycji na jakie narażony jest dany osobnik w życiu prywatnym i zawodowym.

  

Odczyny pozytywne stopniowane są według mocy jako reakcje + aż do +++. W przypadku pozytywnej(-ych) reakcji należy udowodnić, czy wykazana alergia jest aktualnie istotna.

Przykład: 15-20% duńskich kobiet ma alergię na nikiel, która u większości wywołana jest wcześniejszym przekłuciem uszu. W przypadku potwierdzenia przez próbę płatkową alergii na nikiel, może to być wynikiem aktualnego kontaktu z niklem lub wcześniejszego kontaktu, który spowodował uwrażliwienie, lecz nie ma znaczenia dla obecnego wyprysku. Obecne znaczenie wykazanej alergii na nikiel można ocenić badając, czy istnieje obecna ekspozycja na nikiel (przez testy niklowe, które wypełnia sam pacjent) i jedynie w wypadku, gdy ekspozycja zostanie potwierdzona, alergia ta ma istotne znaczenie dla obecnego wyprysku.

Pokrzywka kontaktowa na rękach obserwowana jest zwłaszcza po kontakcie z lateksem (rękawiczki gumowe) lub produktami żywnościowymi. Wywoływana jest IgE-zależną alergią typu 1 i wyzwala natychmiastowo objawy pokrzywkowe, które jednak szybko przechodzą w fazę przewlekłą i nie można ich klinicznie odróżnić od wyprysku kontaktowego. Dlatego ważne jest, by osoby narażone na kontakt z lateksem lub produktami żywnościowymi również zdiagnozować skórnym testem punktowym lub testem RAST, które mogą wykazać alergie typu natychmiastowego.

 

Wyprysk endogenny

Endogenne egzemy dłoni powstają bez oczywistego narażenia na czynniki zewnętrzne.

Atopowy wyprysk dłoni jest wypryskiem kontaktowym z podrażnienia u osoby z wcześniejszym lub aktualnym wypryskiem atopowym. Zostało udokumentowane, iż osoby które mają lub miały wyprysk atopowy są w podwyższonej grupie ryzyka wystąpienia wyprysku dłoni. Dlatego w tej grupie bardzo ważne jest pouczenie zawodowe, by unikać zwłaszcza prac mokrych i narażających na zabrudzenia. Chociaż u osób z atopią łatwo dochodzi do wyprysku z podrażnienia, u pacjentów tych nie ma podwyższonego ryzyka wystąpienia alergii kontaktowej.

 

 

Wyprysk hiperkeratotyczny to wyprysk na rękach – i często także na stopach – charakteryzujący się hiperkeratozą i pęknięciami, ale nigdy nie występują przy tym pęcherze. Wyprysk powstaje najczęściej u osób w średnim wieku i jest uważany za endogenny, lecz należy zawsze przeprowadzić próbę płatkową dla wykluczenia alergii kontaktowych. Wyprysk potnicowy (wyprysk dyshydrotyczny) to wyprysk pęcherzowy na powierzchniach dłoni i w przestrzeniach międzypalcowych, który pojawia się nagle i towarzyszy mu intensywny świąd.

 

Wyprysk potnicowy jest związany z infekcjami grzybiczymi (na stopach), wypryskiem atopowym oraz alergią na nikiel, lecz etiologia tej odmiany wyprysku nie jest do końca wyjaśniona. Także w tym przypadku konieczne jest wykonanie testów, by nie przeoczyć ewent. istotnych alergii kontaktowych.