Dermatologia i rozpoznania różnicowe: H
Hand-foot-and-mouth disease (Choroba rąk, stóp i ust; pryszczyca)
Choroba rąk, stóp i ust jest schorzeniem wirusowym samoistnie
ustępującym, które wywołuje infekcja wirusem Coxsackie A i B.
Obserwowana u dzieci i dorosłych. Krótki 3-6 dniowy okres inkubacji bez
zapowiedzi, po którym występuje gorączka, zapalenie gardła, bolesność
błon śluzowych w ustach, suchy kaszel, ból głowy, złe samopoczucie oraz
ewent. biegunka i bóle stawów. Choroba bardzo zaraźliwa, występuje
zazwyczaj w okresie letnim.U osób osłabionych mogą wywiązać się komplikacje w postaci
śródmiąższowego zapalenia płuc, zapalenia mięśnia sercowego, zapalenia
opon i mózgu, a u kobiet w ciąży - spontanicznego poronienia.
Objawy
- Małe grudkowo-plamkowe zmiany skórne w części ustnej gardła tworzące 1
do 3 mm pęcherze, które następnie szybko ulegają owrzodzeniu. Ranki są
bolesne i opisuje się je jako żółto-szare z czerwoną obwódką.
- Na kończynach zmiany zaczynają się od rumieniowatych plamek, które
rozwijają się w małe pęcherze, najczęściej kanciaste lub owalne,
otoczone czerwoną obwódką.
- Najczęściej spotyka się zmiany na podniebieniu miękkim, rękach i
stopach, stąd nazwa schorzenia. Małe bolesne pęcherze na dłoniach i
stopach przywodzą na myśl nazwę choroby.
Rozpoznanie różnicowe
Ospa wietrzna
Łagodna postać rumienia wielopostaciowego
Ponadto w jamie ustnej:
Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej
Afty
Zakażenie paciorkowcowe
Candida albicans, kandydoza
Na kończynach:
Posocznica meningokokowa
Gorączka plamista Gór Skalistych
Podostre zapalenie bakteryjne wsierdzia
Posocznica gonokokowa
Rozsiana opryszczka zwykła/półpasiec
Choroba Gianottiego-Crostiego (zob. tutaj)
Test
Stężenie wirusa Coxsackie (A5 lub A16) może być pozytywne, lecz stawia się diagnozę kliniczną.
Leczenie
Choroba samoistnie ustępująca. Stosuje się leczenie objawowe.
Henoch-Schoenlein purpura (Choroba Schöenleina Henocha)
Skórne zapalenie naczyń powodujące martwicę o nieznanej etiologii,
występuje głównie u dzieci, lecz może pojawić się u dorosłych.Poprzedzone złym samopoczuciem, bólem głowy i dolegliwościami stawów.Mogą mu towarzyszyć nieswoiste bóle brzucha, wymioty, biegunka, smoliste stolce oraz bóle w okolicy moszny. Pojedyncze epizody trwają zazwyczaj 3-6 tygodni, lecz wielu pacjentów doświadcza nawrotów.
Stan zapalny jelita może wywołać zapalenie wyrostka robaczkowego, niedrożność jelita lub wgłobienie. Zapalenie stawów może być dominującym objawem i obejmować najczęściej kostki i kolana. Ból w spojeniu kręgowo-żebrowym i stawów skokowych przy jednoczesnym
zajęciu płuc może być oznaką powikłań nerkowych lub płucnych.Umieralność w przypadku tej choroby wynosi 1% - 5%.Zapalenie nerek to najczęstsze powikłanie, lecz występuje również
zapalenie płuc z krwiopluciem. Rentgenologicznie obserwuje się
rozproszone nacieki płucne.
Notuje się także objawy neurologiczne: bóle głowy, zaburzenia
zachowania, lecz rzadko kurcze właściwe lub krwotok podpajęczynówkowy.
Objawy
- Wyczuwalna plamica, plamica lub bąble pokrzywkowe (zmiany krwotoczne polimorficzne)
- Zmiany wykazują ewent. centralną martwicę lub owrzodzenie i często mają charakter krwotoczny
- Wczesne zmiany to bąble pokrzywkowe
- Zmiany skórne mogą występować w małych wykwitach lub grupowo
- Obrzęk dłoni i stóp
Rozpoznanie różnicowe
Inne zapalenie naczyń
Rumień wielopostaciowy
SLE
Testy
Liczba krwinek bialych
Wzór odsetkowy krwinek białych
Trombocyty
Czynniki krzepliwosci krwi II, VII i X
Mocz badanie ogólne + mikroskopowe
Biopsja skóry do histologii zwykłej i immunofluorescencji
Leczenie
Ogólne leczenie wspomagająceKortykosteroid ogólnoustrojowy przy zajęciu nerek, jelita lub płucEliminacja czynników wyzwalającychIVIG (Immunglobulina dożylna)Nawroty nie są rzadkie nawet po prawidłowym leczeniu.Gorące okłady i punkcja większych wykwitów.Mydło chlorheksydynowe.Optymalna higiena w celu zredukowania ryzyka zakażenia.Ogólnoustrojowe antybiotyki według wzoru oporności.Leczenie miejscowe nozdrzy i krocza ewent. u nosicieli np. mupirocyną.
Heparin necrosis (Nekroza po heparynie)
Heparyna może paradoksalnie spowodować zakrzepicę niedaleko miejsca podania.Wynika to z tworzenia się przeciwciał przeciw cząsteczkom heparyny.To wywołuje martwicę skrzepową skóry z nekrozą i powstaniem owrzodzenia.
Objawy
- Początkowo czerwono-niebieska, lekko boląca okolica skóry niedaleko miejsca iniekcji.
- Później tworzy się czarna martwica skóry, która ostatecznie może przejść w owrzodzenie.
Rozpoznanie różnicowe
Martwica kumarynowa
Rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe (DIC)
Test
Obraz kliniczny
Biopsja
Liczba płytek krwi
Leczenie
Zaprzestanie leczenia heparyną
Badanie na skrzeplinę w innych miejscach
W razie konieczności opracowanie chirurgiczne martwicy
Herpes Zoster – półpasiec
Reaktywacja uśpionego wirusa ospy wietrznej i półpaśca.
Wszystkie grupy wiekowe. Jednak szczególnie osoby starsze o obniżonej odporności.Głównie infekcja noworodkowa przez zakażenie wewnątrzmaciczne.Objawy
prodromalne: bóle, przeczulica dotykowa i zaczerwienienie 1-3 dni przed
pojawieniem się zgrupowanych jednostronnie pęcherzyków na rumieniowym
podłożu na chorym dermatomie. Towarzyszące objawy uogólnienia się
choroby.
Ryzyko powstania:neuralgii półpaścowej występuje u dzieci rzadko.Zapalenie mózgu w półpaścu z umieralnością sięgającą 10%.
Półpasiec rozsiany obejmuje ponad 20 zmian poza zajętym dermatomem.
Objawy
- Zgrupowane pęcherzyki/pęcherze na podłożu rumieniowym ograniczone do zajętego dermatomu
- Krwotoczne/krostkowe pęcherze stopniowo przechodzące w strupy
- Remisja < 2 tygodni
- Tworzenie się tkanki bliznowatej
- Miejscowa limfadenopatia
Rozpoznania różnicowe
Herpes simplex (Opryszczka zwykła)
Contact dermatitis (Kontaktowe zapalenie skóry)
Molluscum contagiosum (Mięczak zakaźny)
Test
PCR
Rozpoznanie kliniczne
Barwienie metoda Giemzy (test Tzancka)
Posiew wirusów
Leczenie
Acyklowir / Walacyklowir / Pencyklowir.
Antybiotyki przy nadkażeniu bakteryjnym.
Hidradenitis suppurativa (Ropiejące zapalenie gruczołów apokrynowych)
Nawracające ropnie pod pachami lub w pachwinach z bliznowaceniem i ewent. przewlekłym wyciekiem ropnym. Najczęściej wśród młodych ludzi, częściej dotyka kobiety niż mężczyzn.
Objawy
- Zmiany ropne, czyrakopodobne w przerosłych bliznowatych, pomostowatych zmianach z przetokami.
- Zaczynają się od pojedynczych głębokich bolących guzów; później przechodzą w bliznowacenie oraz zatoki w skórze.
Rozpoznanie różnicowe
Trądzik skupiony
Torbiele naskórkowe
Skórna postać choroby Crohna
Ziarniniak pachwinowy
Gruźlica
Promienica
Ziarnica weneryczna pachwin
Testy
Diagnoza kliniczna
Posiew dla ustalenia superinfekcji.
Leczenie
Trudne
Czasami chirurgiczne
Lekkie przypadki:
Zmiany powierzchowne leczy sie miejscowo roztworem clindamycin 0,1 mg/ml 2 x dziennie (Dalacin T, Clindacne)
W okresach pomiędzy wystąpieniem zmian zapalnych leczy się zapobiegawczo kremem lub żelem z kwasem azelainowym 1 x dziennie
Cięższe przypadki:
Tetracyklina w tabl. 1 g dziennie przez 1-3 miesiące.
Cieżkie przypadki:
Leczenie skojarzone:
Kaps. Rifampicin 300 mg x 3
Kaps. Clindamycin 300 mg x 3
- przez 1-3 miesięcy.
Wycięcie całych zmian do tkanki podskórnej daje często korzystny efekt.
Odradza sie nacinania, gdyż są nieskuteczne, zwiekszają chorobowość i bliznowacenie.
|
Biuletyn
