Infekcje grzybicze: Grzybica skóry
Zakażenie skóry, włosów i paznokci spowodowane grupą keratynofilnych grzybów.
Dermatofity składają się z 3 rodzin obejmujących ok. 30 chorobotwórczych gatunków:
- Trichophyton (T.)
- Microsporum (M.)
- Epidermophyton (E.)
Zakażenie od innej osoby przenoszone jest przez dermatofity antropofilne lub między zwierzętami, przez zoofilne.
Najczęściej występujące:
Antropofilne: T. rubrum, E. floccosum, M. audouinii, T. tonsurans, T. violaceum oraz zoofilne: M. canis, T. mentagrophytes, T. verrucosum).
Rozróżnienie to jest ważne ze względu na strategię leczenia i ryzyko zakażenia, gdyż gatunki antropofilne mogą wywołać małe epidemie grzybicy owłosionej skóry głowy i grzybicy skóry gładkiej wśród dzieci w instytucjach opieki, natomiast zoofilne mogą wymagać leczenia zarówno pacjenta jak i zwierzęcia.
W niniejszej prezentacji omawiany jest obraz kliniczny, rozpoznanie różnicowe oraz ogólne zalecenia co do leczenia grzybic ze zwróceniem uwagi na grzybicę paznokci i owłosionej skóry głowy, które mogą przysporzyć problemów w zakresie ich leczenia.
Tinea unguium (grzybica paznokci)
Podpaznokciowe dystalne/boczne żółtawe zabarwienie, oddzielanie się paznokcia od łożyska oraz hiperkeratoza to objawy grzybicy paznokci.
Białawe zmiany zlokalizowane dystalnie pod paznokciem lub powierzchniowo na paznokciu, ponadto paznokieć może być dystroficznie zdegenerowany. Najczęściej wykazywana jest obecność T. rubrum (> 90 %), lecz także innych dermatofitów oraz
drożdżaków. Grzyby pleśniowe także mogą być przyczyną grzybicy paznokci.
Uwaga: Diagnozy grzybicy paznokci nie można postawić jedynie na podstawie badania klinicznego, gdyż grzybicę paznokci mogą przypominać inne rozpoznania różnicowe: zwłaszcza łuszczyca paznokci, także inne choroby skóry
(np. wyprysk, liszaj płaski, przewlekłe zanokcice), urazy, leki, idiopatyczne defekty paznokci oraz pewne schorzenia wewnętrzne (np. niedoczynność tarczycy, obrzęk limfatyczny). Jeśli paznokcie są zmienione ze względu na te stany, łatwiej dochodzi do wtórnej grzybicy paznokci.
Grzybica paznokci nie ustępuje samoistnie, wręcz przeciwnie, nieleczona powoli postępuje. Wskazanie do leczenia zależy od dolegliwości estetycznych, bólowych lub dolegliwości czynnościowych ewent. z infekcją wtórną (zanokcica, cellulitis i róża), które mogą mieć rozległe konsekwencje, zwłaszcza dla diabetyków i pacjentów z niewydolnością krążenia.
Ważne jest, by dołożyć wszelkich starań, by zaistniały spore szanse na uzyskanie zadawalającego rezultatu leczenia. Zależy to m.in. od szybkości wzrostu paznokcia, gdyż najlepsze wyniki leczenia uzyskuje się u młodych osób z normalnym wzrostem paznokcia (ok. 1-2 mm miesięcznie), podczas gdy wolny lub zatrzymany wzrost jest niemal przeciwwskazaniem ze wzgl. na oczekiwany słaby efekt leczenia, np. u osób starszych oraz pacjentów cierpiących na obrzęk śluzowaty.
Dlatego też wskazania do leczenia grzybicy paznokci są zróżnicowane.
Leczenie grzybicy paznokci jest zazwyczaj ogólnoustrojowe i długotrwałe.
 |
Dowiedz się więcej
|
|
Przy infekcji paznokci dermatofitami skuteczne są terbinafina, itrakonazol i flukonazol, ponadto te dwa ostatnie przy infekcji gatunkami Candida, a itrakonazol przy infekcji pleśniowcami.
W oparciu o wiele badań najskuteczniejsza wydaje się terbinafina, podczas gdy doświadczenia z flukonazolem są bardziej ograniczone.
Całkowite kliniczne i mikologiczne wyleczenie w wyniku zastosowania zalecanego leczenia ogólnego osiągane jest u ok. 2/3 pacjentów. Skojarzone leczenie ogólnoustrojowe i miejscowe leczniczym lakierem do paznokci (amorolfina, cyklopiroks) najprawdopodobniej zwiększa skuteczność leczenia.
Monoterapia miejscowa leczniczym lakierem do paznokci tylko wyjątkowo jest skuteczna przy grzybicy paznokci stóp, lecz można ją wypróbować w wybranych przypadkach grzybicy pojedynczego paznokcia, powierzchniowej grzybicy paznokci i ewentualnie w łagodnych, dystalnych przypadkach grzybicy paznokci stóp bez zajęcia macierzy. U pacjentów nie zaliczających się do jednej z wyżej wymienionych grup ryzyka, można zaniechać leczenia systemowego lekami przeciwgrzybiczymi opierając się na nadrzędnych przesłankach dotyczących skutków działania ubocznego i leczniczego, czasu trwania leczenia, ceny, potencjalnych skutków ubocznych oraz interakcji z innymi lekami.
Można natomiast leczyć miejscowo stosując spiłowywanie i maści keratolityczne w połączeniu z miejscowym lekiem przeciwgrzybiczym.
|
Leczenie grzybicy paznokci
|
Zasada leczenia:
- Leczenie ogólnoustrojowe, ewent. w połączeniu z miejscowym
- W wybranych przypadkach powierzchniowej grzybicy paznokci, grzybicy pojedynczego paznokcia i ewent. w łagodnych dystalnych (< 25 % zajętego paznokcia) przypadkach grzybicy paznokci stóp bez zajęcia macierzy można zastosować monoterapię miejscową.
- W połączeniu z terapią stóp mającą na celu usunięcie klinicznie chorych tkanek paznokcia.
Leczenie ogólnoustrojowe:
- Terbinafina 250 mg dziennie przez 6 tygodni (paznokcie u rąk) i 12 tygodni (paznokcie u stóp)
- Itrakonazol 200 mg x 2 dziennie przez 7 dni, przerwa 3 tygodnie, powtórzenie do x 2 przy paznokciach u rąk i x 3 przy paznokciach u stóp
- Flukonazol 150-300 mg tygodniowo przez 3-6 miesięcy (paznokcie u rąk) i 6-12 miesięcy (paznokcie u stóp)
Leczenie miejscowe:
- Amorolfina lakier 1-2 x tygodniowo zazwyczaj do 6 (paznokcie u rąk) i 12 miesięcy (paznokcie u stóp)
- Cyklopiroks lakier 1 x dziennie zazwyczaj przez 3-4 (paznokcie u rąk) i 6 miesięcy (paznokcie u stóp)
|
|
Biuletyn
