Diagnostyka i próba płatkowa
- Precyzyjna diagnoza jest konieczna dla zoptymalizowania poradnictwa i leczenia
- Pacjentów z egzemą dłoni trwającą dłużej niż miesiąc należy skierować na testy alergiczne (próbę płatkową i ewent. skórny test punktowy)
- Przy utrzymujących się symptomach lub pogorszeniu u pacjenta, który nie był badany od 2 lat, należy wziąć pod uwagę nowe próby alergiczne
- Pacjentów mających kontakt z lateksem należy również zdiagnozować pod kątem alergii typu 1 na lateks
Objawy kliniczne
Wyprysk dłoni prezentuje się w ostrych przypadkach w formie pęcherzy, zaczerwienienia, obrzęku i nacieku, a w bardziej przewlekłych przypadkach charakteryzuje się raczej zaczerwienieniem, naciekami i łuszczeniem skóry na rękach. Wyprysk może być zlokalizowany na opuszkach palców (pulpitis), palcach, grzbiecie dłoni, wnętrzu dłoni oraz nadgarstkach, lecz rzadko wszystkie te okolice zajęte są jednocześnie. Wyprysk jest najczęściej obustronny, natomiast przy jednostronnym wyprysku można podejrzewać infekcję grzybiczą.
Objawy kliniczne oraz lokalizacja wyprysku mogą się różnić w czasie, i obecnie uważa się, iż objawy nie wiążą się z żadną konkretną przyczyną wyzwalającą ani etiologią. Pewne cechy kliniczne mogą doświadczonemu lekarzowi nasunąć skojarzenia ze szczególnymi czynnikami wyzwalającymi, np. wypryski roślinne, wypryski rękawiczkowe lub wyprysk hiperkeratotyczny. Lecz jako, że objawy mogą również być mylące oraz może istnieć wiele czynników wyzwalających, nie można pominąć diagnozowania podłoża alergicznego.
Diagnostyka
Diagnozowanie wyprysku dłoni obejmuje:
Wywiad chorobowy
- Atopowe zapalenie skóry
- Wcześniejsza egzema dłoni lub "sucha skóra"
Testy alergiczne
- Test skórny plasterkowy z zestawem standardowych alergenów (tzw. standard europejski)
- Test skórny plasterkowy na zawodowo-specyficzne lub inne istotne swoiste alergeny (np. kosmetyczne)
- Skórny test punktowy (produkty żywnościowe, lateks)
Sporządzenie listy istotnych ekspozycji
- Ekspozycje zawodowe, w tym oznaczenie ilościowe podrażniających ekspozycji
- Prywatne codzienne ekspozycje
- Hobby
Obraz kliniczny
- ostro pojawiający się, ewent. nawracający pęcherzowy wyprysk
- suchy, przewlekły, łuszczący się wyprysk
- wyprysk hiperkeratotyczny
Na podstawie powyższej listy diagnostycznej można sklasyfikować egzemę dłoni. Jako że objawy kliniczne (morfologia) mogą ulec zmianie w czasie, diagnoza nigdy nie może opierać się na objawach klinicznych.
Rozpoznanie różnicowe
W przypadku wyprysku dłoni najczęściej nie sprawia problemu rozpoznanie, że chodzi o zmiany wypryskowe (zaczerwienienie, obrzęk, naciek, ewent. pęcherze i łuszczenie), sztuką jest postawienie bardziej precyzyjnej diagnozy. Czasem występują też pojedyncze stany, które można pomylić z wypryskiem, a które należy uwzględnić w ramach rozpoznania różnicowego.
Łuszczyca na rękach może w niektórych przypadkach być bardzo trudna do rozróżnienia klinicznego od wyprysku, dlatego pomocne może być dokładne badanie pozostałej skóry, włącznie z włosami i paznokciami, pod kątem ewentualnych elementów łuszczycowych.
Infekcje grzybicze należy szczególnie podejrzewać, jeśli zmiany skórne są zlokalizowane tylko na jednej dłoni. W takim przypadku obserwuje się też często aktywne obrzeże, skąd najlepiej pobrać materiał do badania mikologicznego.
Świerzb (świąd) może czasami być zlokalizowany jedynie na rękach, zwłaszcza w przestrzeniach międzypalcowych, gdzie obserwuje się pęcherzyki, i w takich wypadkach może przypominać wyprysk dłoni.
Przy porfirii skórnej późnej, która jest chorobą skóry wywoływaną przez promieniowanie słoneczne, obserwuje się pęcherze i bąble na grzbietach dłoni, ale nie po wewnętrznej stronie dłoni.
Biuletyn
