Biuletyn
PacjentLekarz

Znamiona / czerniak złośliwy:

Dermatoskopia

Dermoskopię (dermatoskopię) wykonuje się za pomocą dermoskopu zwanego także dermatoskopem lub mikroskopem epiluminescencyjnym.
Przed wykonaniem dermoskopii na skórę aplikuje się kroplę olejku imersyjnego lub spirytusu, a następnie przyciska dermoskop do skóry. Immersja zmniejsza stopień odbicia światła, skóra staje się półprzezroczysta i uwidacznia głębiej położone struktury. Ucisk dermoskopu spłaszcza skórę i wygładza jej powierzchnię oraz może spowodować miejscowy odpływu krwi. Dzięki temu powiększa się kontrast między zmianami barwnikowymi a normalnym kolorem skóry.
 
  
Dowiedz się więcej
 
Zasada ABCD
Proponuje się wiele algorytmów celem usystematyzowania dermoskopii. Jednym z najlepszych dla początkujących jest zaproponowana przez Stolza dermoskopowa formuła ABCD (d-ABCD). Stosuje się w niej dwa etapy analizy zmiany barwnikowej:
  1. Algorytm decyzyjny. Należy zadać sobie najpierw pytanie: czy jest obecna siatka barwnikowa? Czy jest to typowy wzór ciałek globularnych? Jeśli tak, przechodzi się do punktu numer 2, w przeciwnym wypadku - do pytania, czy jest to zmiana jednorodna szaroniebieska, jak to się obserwuje przy znamionach błękitnych. Jeśli nie, należy szukać otworów pseudomieszków oraz rzekomych cyst rogowych, co klasyfikuje zmianę jako brodawkę łojotokową. Jeśli nie, należy zadać pytanie: czy występują czerwonoczarne zagłębienia, jakie obserwuje się w zamkniętych skrzepliną naczyniakach i rogowcu krwawym (angiokeratoma). Jeśli nie, należy szukać naczyń gałązkowatych na brzegu zmiany, teleangiektazji, obłych niebiesko-szarych gniazd, obszarów typu koła zębatego lub liścia klonu oraz ewent. owrzodzeń obserwowanych w raku podstawnokomórkowym. Jeśli nie znajduje się żadnego z powyższych, zmianę traktuje się jako potencjalnego czerniaka złośliwego i przechodzi do punktu nr 2.

  2. d-ABCD. Najpierw ocenia się symetrię/ asymetrię znamienia. Jeśli znamię jest symetryczne w dwóch prostopadłych osiach, jest ono symetryczne i otrzymuje wartość 0, jeśli jest asymetryczne w stosunku do jednej osi, otrzymuje wartość 1,3, a jeśli jest asymetryczne w obu osiach otrzymuje wynik 2,6.

    Następnie ocenia się brzeg (odgraniczenie). Tutaj obserwuje się, czy sieć barwnikowa gładko przechodzi w otaczającą skórę, czy ma nagłe i ostre odgraniczenie. Brzeg zmiany dzieli się na 8 równych części, z których każda otrzymuje wartość 0,1, jeśli siatka nagle się kończy.

    Następny punkt to barwa, przy czym każda, która występuje w znamieniu w ilości 10% lub więcej otrzymuje wartość 0,5. Możliwe barwy to: czarna, ciemnobrązowa, jasnobrązowa, biała, czerwona i niebieska.

    D oznacza dermoskopowe struktury różnicujące. Każda zmiana otrzymuje 0,5 punktu w ogólnej punktacji. Struktury obejmują: siatkę barwnikową, pole bezstrukturalne, smugi gałązkowate lub grube ciemne wypustki na obrzeżu znamienia (pseudopodia), kropki barwnikowe, które często mają postać czarnych punktów o średnicy poniżej 0,1 mm oraz ciałka barwnikowe, które zazwyczaj są brązowymi kulistymi zmianami o średnicy ponad 0,1 mm.

    Wartości liczbowe należy dodać, a wynik określa się jako total dermatoscopic score (całkowity współczynnik dermatoskopowy), w skrócie TDS. Jeśli wynosi on ponad 4,75, mówi się o możliwym czerniaku złośliwym, a jeśli powyżej 5,45 - o domniemanym.