Świąd: Choroba układowa
Świąd nerkowy/mocznicowy jest najczęściej uogólniony.
Świąd występuje przy przewlekłej niewydolności nerek, lecz nie przy ostrej. Większość pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek doświadcza w którymś momencie świądu, lecz tylko u nielicznych jest to świąd uciążliwy.
Świąd występuje u 80% pacjentów leczonych hemodializą.
Świąd jest niezależny od przyczyny niewydolności nerek, wieku, rasy, płci czy czasu trwania dializy.
Często skóra ma wygląd suchy, lecz poza tym normalny.
Przyczyna świądu mocznicowego nie jest znana.
Leczenie
Leki przeciwhistaminowe i steroidy miejscowe nie przynoszą zwykle żadnego efektu.
- Najbardziej efektywnym leczeniem jest transplantacja nerki.
- UVB
- Pacjenci z suchą skórą - krem nawilżający kilka razy dziennie
- Węgiel aktywowany
- Thalidomid
Świąd jest często uogólniony, lecz z tendencją do największego nasilenia na dłoniach i stopach.
Często obserwuje się nocne zaostrzenie objawów.
Drapanie nie przynosi ulgi.
Wirus zapalenia wątroby typu C jest częstą przyczyną świądu cholestatycznego, lecz wiele chorób wątroby może być powiązanych ze świądem.
Świąd cholestatyczny odnosi się do podwyższonego stężenia soli kwasów żółciowych we krwi.
Przyczyna świądu cholestatycznego nie jest znana.
Leczenie:
- Żywica cholestyraminowa, kwas ursodeoksycholowy
- Rifampicyna
- UVB
- Nalokson
- Plazmafereza
Niedobór żelaza jest przyczyną uciążliwego świądu nawet bez niedokrwistości czy objawów skórnych.
Jednak przeprowadzone u 21 pacjentów badanie niedoboru żelaza wywołanego wenesekcją nie wykazało spowodowanego tym świądu.
Polycythemia vera (Czerwienica prawdziwa)
U 50% pacjentów z nie leczoną czerwienicą prawdziwą po kilkuminutowym kontakcie z wodą pojawia się ciężki kłujący świąd trwający przez 15-60 minut.
Przyczyna nieznana.
Leczenie
Leki przeciwhistaminowe nie są skuteczne.
- Należy skorygować niedokrwistość z niedoboru żelaza spowodowaną wenesekcją.
- PUVA (psoraleny)
Thyrotoxicosis (Tyreotoksykoza)
Atypowo uogólniony lub umiejscowiony oporny na leczenie świąd związany z ciepłą, spoconą skórą.
Przyczyna niewyjaśniona.
Diabetes mellitus (Cukrzyca)
Uogólniony świąd nie jest częstszy u diabetyków w porównaniu do osób zdrowych.
Znacznie częściej występuje umiejscowiony świąd, zwłaszcza w okolicy narządów płciowych.
Świąd może być spowodowany kandydozą śluzówkowo-skórną.
Świąd od dawna jest powiązany ze schorzeniami złośliwymi. Statystycznie, świąd nie występuje częściej u pacjentów z chorobami złośliwymi niż w populacji zdrowej. Nie istnieją też jednak dogłębne epidemiologiczne badania, które by wykazały, czy pacjenci z uogólnionym świądem powinni być diagnozowani pod kątem chorób złośliwych. Niemniej jednak świąd jako zjawisko paraneoplastyczne obserwuje się w niemal wszystkich postaciach chorób złośliwych.
Sézary syndrome (Zespół Sézary'ego):
W zespole Sézary'ego świąd jest zjawiskiem dotkliwym, lecz przy tym schorzeniu występuje też intensywny stan zapalny skóry.
Choroba Hodgkina:
Istnieje silny związek między świądem a chorobą Hodgkina. Często zaostrzenie w porze nocnej.
Ciężki uporczywy uogólniony świąd jest związany z niedobrą prognozą, a wznowione objawy z towarzyszącym świądem mogą być sygnałem nawrotu.
Chłoniak nieziarniczy:
Uogólniony świąd występuje u ok. 2%, lecz ok. 10% pacjentów z chłoniakiem nieziarniczym doświadcza świądu na którymś etapie choroby.
|