Morfologia: Budowa skóry
 Rozdział pt. "Wstęp do morfologii" napisał Michael Heidenheim.
Michael Heidenheim jest ordynatorem i lekarzem specjalistą dermatologii i wenerologii szpitala powiatowego w Roskilde. Obszary zainteresowania to przekazywanie wiedzy medyczno-dermatologicznej, praktyczne procedury kliniczne oraz teledermatologia.
Skóra jest największym organem ciała o powierzchni 1,8 m2 i wadze odpowiadającej 16% wagi ciała.
Składniki skóry obejmują część nabłonkową, mezenchymalną, gruczołową oraz nerwowo-naczyniową.
W zależności od pełnionej funkcji skóra dzieli się na 3 jednostki
- Naskórek wywodzący się z ektodermy
- Skóra właściwa wywodząca się z mezodermy
- Przydatki wywodzące się z ektodermy i mezodermy
- Gruczoły ekrynowe
- Gruczoły apokrynowe
- Gruczoły łojowe
- Mieszki włosowe
- Paznokcie
|
|
Funkcja skóry
- Bariera fizyczna
- Bariera mechaniczna
- Regulacja równowagi wodno-elektrolitowej
- Ograniczenie wpływu promieniowania ultrafioletowego
- Regulacja temperatury ciała
- Organ sensoryczny
- Kontrola immunologiczna
- Produkcja witaminy D
- Organ estetyczny
|
|
Naskórek zbudowany jest z keratynocytów tworzących strukturę wielowarstwową, na którą składają się:
1. Stratum basale (germinativum) (Warstwa podstawna)
2. Stratum spinosum (Warstwa kolczysta)
3. Stratum granulosum (Warstwa ziarnista)
4. Stratum corneum (Warstwa rogowa)
Warstwa komórek podstawnych składa się z komórek nabłonka walcowatego, zawiera też melanocyty i komórki dendrytyczne (komórki Langerhansa) z wypustkami do pozostałych warstw. Komórki Langerhansa pochodzą ze szpiku kostnego i mają funkcję makrofagów oraz zdolność prezentacji antygenu.
Keratynocyty warstwy kolczystej powiązane są ze sobą desmosomami.
Warstwa rogowa składa się z keratynocytów pozbawionych jądra komórkowego oddzielonych lipidami, co przypomina strukturą wiązanie ”zaprawy i cegieł” i spełnia funkcję bariery wobec czynników zewnętrznych.
Grubość warstwy rogowej różni się w zależności od okolicy. Najcieńsza odpowiada warstwie na powiekach.
Najgrubsza znajduje się na powierzchniach dłoni i podeszew stóp.
Naskórkowy czas przejścia keratynocyta z warstwy podstawnej do rogowej (turnover time) wynosi 28 dni. Funkcjonowanie i wzrost naskórka jest stymulowany przez szereg czynników kontrolowanych przez cytokiny odpornościowe oraz czynniki wzrostowe keratynocytów. Aktywne keratynocyty nabłonkowe wydzielają dużą ilość cytokin, które mają zdolność regulowania funkcji limfocytów i granulocytów w złożonym procesie immunologicznym o patogenetycznym znaczeniu dla szeregu dermatoz.
Keratyna jest strukturalnie głównym białkiem naskórka. Zidentyfikowano co najmniej 20 białek keratynowych, które dzielą się na 2 główne grupy w zależności od masy cząsteczkowej. Wszystkie białka keratynowe są genetycznie przypisane różnym anatomicznym obszarom skóry, gruczołów i błon śluzowych.
Naskórek oddzielony jest od skóry właściwej błoną podstawną zlokalizowaną w miejscu połączenia naskórkowo-skórnego.
Ultrastrukturalnie keratynocyty podstawne związane są z błoną podstawną hemidesmosomami powiązanymi z tonofilamentami i pozakomórkowymi elementami zlokalizowanymi na blaszce jasnej o właściwościach przyczepnych do skóry właściwej. Pod blaszką jasną (lamina lucida) znajduje się blaszka gęsta (lamina densa) i lamina fibroreticularis z pionowo zorientowanymi włókienkami zakotwiczającymi.
Jeśli chodzi o błonę podstawną i skórę właściwą rozróżnia się różne typy kolagenu (kolagen IV-VII) mające znaczenie dla ich połączenia.
|
Biuletyn
